Islam do tė thotė dorėzim ndaj Allahut me teuhid (duke njėsuar Atė), tė pėrulurit Atij me respekt dhe largim prej shirkut dhe pasuesve tė tij.

Bazat e Islamit

Dy shehadetet , namazi , zekati , agjėrimi, haxhi .

Besimi ėshtė fjalė dhe vepėr, shtohet dhe pakėsohet.

-         Fjala e zemrės do tė thotė tė vėrtetuarit dhe tė dėshmuarit e Tij. Allahu i   Lartėsuar thotė: “E ai qė e solli tė vėrtetėn dhe qė e vėrtetoi atė, tė tillėt janė ata tė ruajturit.” (Zumer, 33)

-         Vepra e zemrės do tė thotė tė nėnshtruarit dhe pėrulja ndaj Tij. Thotė Allahu i Lartėsuar: “Dhe kthehuni te Zoti juaj dhe pėruluni Atij…(Zumer, 54)

-         Fjala e gjuhės do tė thotė tė shqiptuarit e shehadetit. Allahu i Lartėsuar thotė: “Ju (besimtarėt) thoni: Ne i kemi besuar Allahut …” (Bekare, 136) “…pėrveē kush dėshmoi tė vėrtetėn…” (Zumer, 86)

-         Veprat e gjuhės dhe gjymtyrėve.  Pėrsa i pėrket veprės sė gjuhės pėrmendim sikurse: leximi i Kuranit dhe lutjeve (dhikrit) etj., ndėrsa veprat e gjymtyrėve pėrmendim sikurse: namazi, haxhi, xhihadi etj.

Besimi shtohet me vepra tė mira dhe pakėsohet me mėkate.

 Argumentet se imani (besimi) shtohet, ėshtė Fjala e Allahut tė Lartėsuar: “…e atyre qė besuan t’u shtohet edhe mė besimi…” (Mudethir, 31) “…tė cilėve kur u lexohen ajetet e Tij, u shtohet besimi…” (Enfal, 2)

Ndėrsa  argumentet pėr pakėsimin e imanit (besimit) ėshtė fjala e Pejgamberit (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi tė!): “Vėrtet, imani vjetėrsohet nė brendėsi tė ndonjėrit prej jush (zemrave tuaja) ashtu sikurse vjetėrsohet rrobja. Luteni Allahun qė t’ua pėrtėrijė imanin nė zemrat  tuaja.” (Transmeton Hakimi dhe thotė se hadithi ėshtė sahih.)

Bazat e imanit

E ato janė: Tė besosh Allahun, enjgjėjt, tė dėrguarit, librat e Tij, Ditėn e fundit dhe kaderit (caktimin e Allahut pėr tė mirė dhe tė keqe).

Shkallėt e besimit nė kader

a)     Shkalla e parė: Dija. Allahu i Lartėsuar thotė “…Pėr ta ditur ju se Allahu ka fuqi pėr ēdo send dhe qė me tė vėrtetė ka pėrfshirė ēdo send me dijen e Vet.” (Talak, 12)

b)    Shkalla e dytė: Caktimi (tė shkruarit). Allahu i Lartėsuar thotė: “…dhe ēdo gjė kemi regjistruar nė librin e ruajtur (Leuhi Mahfudh). (Jasin,12). “…dija pėr ata ėshtė te Zoti im, e shėnuar nė njė libėr. Zoti im nuk gabon e as nuk harron.” (Taha, 52).

c)     Shkalla e tretė: Vullneti, Dėshira. Allahu i Lartėsuar thotė: “Po ju nuk mund tė doni gjė, pėrveē nėse do Allahu…”

d)    Shkalla e katėrt: Krijimi. Thotė Allahu i Lartėsuar: “Allahu ėshtė Krijues i ēdo gjėje…” (Zumer, 62) “Allahu ju krijoi juve dhe atė qė punoni.”(Safat, 96)

Pėrgatiti: Erion Sula