Lumturia bashkėshortore nuk ėshtė kusht vetėm pėr ndėrtimin e njė familje tė fortė, por ajo ėshtė e rėndėsishme edhe pėr ruajtjen nga sėmundjet.

Kėshtu qė bashkėshortėt tė cilėt jetojnė tė lumtur, janė mė rezistentė ndaj sėmundjeve. Ky ėshtė pėrfundimi nė tė cilin kanė dalė shumė universitete, nė studimet e tyre rreth kėsaj ēėshtjeje.

Nė universitetin "Arizona" ėshtė zbuluar nė njė studim tė cilin e ka publikuar njė revistė amerikane e specializuar pėr sėmundjet e zemrės se kush jeton nė ambiente tė mbushura me harmoni dhe lumturi bashkėshortore, nė pėrgjithėsi jetojnė mė gjatė se ēiftet qė kanė probleme. Ėshtė zbuluar gjithashtu edhe se lumturia bashkėshortore ndihmon nė rezistencėn ndaj sėmundjeve tė zemrės.

Pas mbikėqyrjes shtatė vjeēare qė i kanė bėrė 200 grave tė cilat kanė qenė tė prekura nga sėmundjet e zemrės, kanė dalė nė rezultate tė qarta se inkurajimi qė kanė dhėnė bashkėshortėt pėr bashkėshortet e tyre tė sėmura, ka ēuar nė zėvendėsimin e forcės sė humbur nė zemrat e tyre, gjė e cila ka ēuar mė pas nė pakėsimin e influencės sė sėmundjes sė zemrės tek kėto gra.

Nė po tė njėjtin universitet, njė studim tjetėr ka dalė nė pėrfundimin se bashkėbisedimi i suksesshėm midis dy bashkėshortėve dhe ndjenjat pozitive qė ka bashkėshorti ndaj bashkėshortes sė tij tė prekur nga sėmundjet e zemrės dhe anasjelltas, ndihmojnė nė rezistencėn e sėmundjes dhe vonimin e pasojave tė saj.

Ndėrsa nė universitetin "Carnegie Mejlon" njė studim mjekėsor ka zbuluar se lumturia bashkėshortore luan njė rol tė rėndėsishėm nė parandalimin e rrufės, pezmatimin e fytit, si dhe ligėshtimin qė vjen prej saj, sepse ajo rrit mundėsitė e aparatit tė pathyeshmėrisė nė trup dhe i mundėson njeriut qė ta kapėrceje rrufėn dhe pezmatimin e fytit.

Bledar Haxhiu

17.03.2007