Sė pari mė lejoni t'ju pėrshėndes me pėrshėndetjen
islame, eselamun aejkum!
Kam lexuar nė librin "Mburoja e muslimanit" se nė
mbrėmje para fjetjes dhe nė mėngjes ėshtė mirė tė
thuhet: "Gėzohem se Zoti im ėshtė Allahu, gėzohem se
feja ime ėshtė Islami dhe gėzohem se i Dėrguari i
Allahut ėshtė Pejgamberi im, Muhamedi s.a.v.s." Kėtė e
them ēdo herė, por mė ka shkuar nė mend tė them:
"Gėzohem qė Zoti im je ti o Allah, gėzohem qė feja ime
ėshtė Islami dhe gėzohem qė i Dėrguari Yt ėshtė njeriu
mė i dashur i gjithė njerėzimit, Pejgamberi im Muhamedi
s.a.v.s." E, nėse e them kėtė tė dytėn a ėshtė mirė apo
mos ėshtė gabim?
Pėrgjigjja:
Falėnderimet i takojnė Allahut, paqja dhe bekimet e Tij
qofshin mbi tė Dėrguarin e Tij Muhamed, mbi familjen e
tij, mbi shokėt e tij dhe mbi tė gjithė ata qė ndjekin
rrugėn e tij deri nė Ditėn e Gjykimit.
Nė pėrgjigjen ndaj pyetjes suaj do tė
flasim rreth dy ēėshtjeve:
Ēėshtja e parė: - Ndėrrimi i fjalėve tė
cilat kanė ardhur nė lutjet e pėrcjella nga i Dėrguari,
lavdėrimi dhe paqja qofshin mbi tė.
Ekzistojnė njė numėr argumentesh qė
vėrtetojnė se nuk bėn tė ndryshohen shprehjet ose fjalėt
tė cilat pėrmenden nė lutjet profetike me shprehje tė
ngjashme me ato fjalė tė pėrmendura, pra tė zėvendėsohen
ato fjalė me fjalė tė tjera. Si p.sh. nėse nė lutje
pėrmendet emri i Allahut, Err-rrahman, qė ne ta
ndryshojmė nė Err-rrahim, etj.
-Ebu
Hurejra tregon se i Dėrguari, lavdėrimi dhe paqja
qofshin mbi tė, ua mėsonte duanė e istihares ashtu si ua
mėsonte suret e Kuranit, shkronjė pėr shkronjė qė tė mos
harrohet ndonjė pjesė e saj.
-Bera
ibėn Azibi tregon se si i Dėrguari i Allahut me njė rast
ia mėsoi njė lutje tė gjumit dhe ky sahabi e pėrsėriti
lutjen para Profetit, lavdėrimi dhe paqja qofshin mbi
tė, por nė njė vend nė lutje, nė vend se tė thotė: “Nebij”,
ai tha “Resul” dhe i Dėrguari, lavdėrimi dhe
paqja qofshin mbi tė, ia pėrmirėsoi duke i thėnė:
“Mos thuaj Resulike, por thuaj Nebijike”[1].
Dihet se dallimi nė mes tė fjalės “nebij” dhe
“resul”, nuk ėshtė i madh, madje ato pėrdoren si
sinonime, por i Dėrguari
salallahu alejhi ve selem
e pėrmirėsoi atė.
Nga kėto dy transmetime kuptojmė se nuk
bėn tė ndryshohen fjalėt e pėrmendura nė lutjet
profetike me fjalė tė tjera, edhe pse ato fjalė mund tė
aludojnė nė tė njėjtėn domethėnie.
Kjo ėshtė kėshtu nėse lutjet i bėjmė nė
gjuhėn arabe dhe kėshtu duhet tė bėhen parimisht lutjet
nė pėrgjithėsi. Nuk do tė duhej tė kalonte besimtari nė
thėnien e lutjeve tė transmetuara nga Muhamedi,
lavdėrimi dhe paqja qofshin mbi tė, nė gjuhėn shqipe,
vetėm se atėherė kur nuk mund t'i mėsojė ato nė
arabisht. Prandaj ju kėshillojmė t'i pėrmbaheni kėsaj
dhe t'i thoni ato lutje ashtu si janė tė shkruara nė
gjuhėn arabe. Nėse nuk i keni mėsuar pėrmendėsh, atėherė
mund t'i lexoni nga libri, pasi nuk ėshtė kusht t'i
thoni pėrmendėsh dhe ju ndėrkohė do ta keni mundėsin ta
lexoni e ta mėsoni edhe domethėnien atyre lutjeve.
Ndėrsa nėse i thoni ato lutje nė shqip,
atėherė do tė ishte mė e drejtė qė t'i pėrmbaheni
pėrkthimit ashtu si ėshtė bėrė pa ndryshuar vetat apo
diēka tjetėr, ashtu si ju e bėni nė lutjen pėr tė cilėn
bėni pyetje.
Ēėshtja e dytė: Ekziston dallim nė mes tė
lutjeve tė mbrėmjes dhe lutjeve para fjetjes.
Nė lidhje me lutjen konkrete pėr tė cilėn
ju pyesni, fillimisht themi se kjo ėshtė njė lutje qė i
Dėrguari, lavdėrimi dhe paqja qoftė mbi tė, e ka thėnė
nė kėtė formė:
“Redijtu bil-lahi Rabben ue bil-Islami
dinen, ue bi Muhammedin, salallahu alejhi ve selem,
nebijjen”.
“Jam i kėnaqur qė Zoti im ėshtė Allahu,
feja ime ėshtė Islami dhe Pejgamberi im ėshtė Muhmmedi,
lavdėrimi dhe paqja qofshin mbi tė.”
Prandaj ju do tė duhej t'i pėrmbaheni
thėnies sė saj ashtu si ėshtė pėrcjellė, pa ndryshuar
gjė. Nė pyetjen tuaj, nė vend tė fjalės: “Jam i
kėnaqur”, ju thoni: “Gėzohem”. Ne u kthyem nė
pėrkthimin qė ėshtė pėrdorur nė librin: “Mburoja e
Muslimanit” dhe aty gjendet fjala tė cilėn e kemi
pėrdorur ne: “Jam i kėnaqur”, prandaj mė e drejtė
do ishte kjo. Ėshtė e mundur qė dikush ta pėrkthejė
ashtu si ju e keni pėrcjellė, por mė e saktė ėshtė
shprehja qė kemi pėrdorur ne.
Pastaj ju themi se kjo lutje ėshtė njė
nga lutjet tė cilat i Dėrguari salallahu alejhi ve selem
e thoshte gjatė mėngjesit e mbrėmjes dhe jo para
fjetjes.
Nė pėrgjithėsi lutjet tė cilat pėrmenden
nė librin “Mburoja e Muslimanit”, nėn titullin: ”27-DHIKRI
I MĖNGJESIT DHE I MBRĖMJES”, faqe: 85, janė
lutje tė cilat bėhen prej pas daljes sė agimit, mė saktė
pas namazit tė sabahut, deri nė lindje tė diellit ose
deri pas kohės sė duhasė dhe koha e thėnies sė tyre nė
mbrėmje ėshtė pas ikindisė deri nė perėndim tė diellit
ose deri nė namaz tė jacisė. Me fjalė tė tjera, kėto
lutje nuk janė lutje tė gjumit, sepse lutjet para
fjetjes janė tė tjera dhe ato janė tė pėrmendura
menjėherė pas lutjeve tė mėngjesit dhe tė mbrėmjes, nėn
titullin: “28-DHIKRI PARA FJETJES”. Lutjet tė
cilat i pėrmendet nėn kėtė titull janė lutjet para
fjetjes.
Allahu e di mė sė miri!
Alaudin
Abazi
4.10.2009
1
Fjala ėshtė pėr hadithin qė shėnon Buhariu dhe
Muslim nė tė cilin
Pejgamberi salallahu alejhi ve
selem i ka thėnė Bera Ibėn Azibit: "Kur
dėshiron tė shtrihesh pėr tė fjetur, merr abdest
sikur pėr namaz, pastaj shtrihu nė krahun e
djathtė dhe thuaj:
“All-llahumme eslemtu nefsi
ilejke ue fevvedtu emri ilejke ue uexhxhehtu
uexhhi Ilejke, ue elxhe`tu dhahri ilejke,
rehbeten ue ragbeten Ilejk la melxhe`e ue la
menxha minke il-la ilejke, amentu bi kitabik el-ledhi
enzelte ue bi nebijjikel-ledhi erselte.”
Bera Ibėn Azibi kur e
pėrsėriti lutjen para Profetit
salallahu alejhi ve selem,
nė
fjalinė e fundit tha:
“...amentu bi kitabik el-ledhi enzelte ue bi
resulikel-ledhi erselte.”,
Muhamedi e pėrmirėsoi atė dhe i
tha:
“Mos thuaj Resullike, por thuaj Nebijike”.