Hytbe

Shkencore
Urtėsi

Ėndrra

Ligjėrata

Ilahi

Faqja juaj

Faqja kryesore

Kuran

Hadith
Akide

Fikh

Tefsir

Tema

Pyetje

 

www.albislam.com
 
www.fjalaebukur.com
 
www.ankebut.com
 
www.krenaria.com
 
www.dritaebesimit.com
 
www.audionur.com
 
www.pertymoter.net
 
www.islamgjakova.net
 
www.ilahi-ks.com
 

 
 
 
 
 

URTĖSI

Udhėzime dhe urtėsi (2)


Vėlla musliman!

1. Ai qė hesht ėshtė shpėtimtar.
2. Pa dyshim se njeriu ėshtė nė anėn e atij qė do.
3. Besimtari pėr besimtarin ėshtė si pasqyra.
4. Nėse dėshiron sukses, sė pari pėrmirėso veten.
5. Kush e mban sekretin, zgjedhjen e pėrcakton vetė.
6. Kur ta bėsh njė tė mirė, falėndero Allahun.
7. Mos i nėnvlerėso mėkatet.
8. Mos i humb sė koti orėt e jetės, por shfrytėzoji me mirėsi.
9. Mos e merr njė punė qė nuk mund ta pėrfundosh.
10. Ai qė shmanget njė gjėje pėr hir tė Allahut, Ai ia kompenson me diēka mė tė mirė.
11. Besimtari ēdo herė ėshtė nė gatishmėri.
12. I menēur ėshtė ai qė e ruan fenė duke iu larguar haramit.
13. Duro gjatė sprovave dhe kėrko vetėm ndihmėn e Allahut tė Lartėsuar.
14. Shpeshto pėrkujtimin e Allahut nė ēdo kohė.
15. Ki frikė dėnimin e Allahut dhe shpreso nė faljen e Tij.
 

Pėrshtati: Ulvi Fejzullahu
9.5.2008

Udhėzime dhe urtėsi


Vėlla musliman!

1. Mos e shty punėn e sotme pėr nesėr.
2. Dėshiro pėr vėllanė tėnd atė qė do pėr vete.
3. Thuaj tė vėrtetėn, edhe nėse ėshtė kundėr teje.
4. Dora e Allahut ėshtė me shumicėn.
5. Vetmia ėshtė mė e dobishme sesa shoqėrimi me tė keqin.
6. Sė pari pėrmirėso tė metat e tua e mė pas tė metat e tė tjerėve.
7. Mos fol pa u menduar dhe mos vepro pa planifikuar.
8. Bėhu besnik ndaj asaj qė tė ėshtė besuar dhe mos e tradhto atė qė tė ka tradhtuar.
9. Te pėrkujdesja (vėmendja) ėshtė shpėtimi, ndėrsa te ngutja ėshtė pendimi.
10. Bėhu ekonomizues nė ushqim, pije, veshje dhe gjumė.
11. Fli mė herėt dhe zgjohu mė herėt.
12. Ki frikė Allahun ēdo herė, tė keqen pėrcille me tė mirė dhe trego mirėsjellje ndaj tė tjerėve.
13. Trego kujdes pėr kufijtė e Allahut, do tė kujdeset Allahu pėr ty.
14. Pėr ēdo gjė tė shkėlqyer (mirėsi) ka shpėrblim.
15. Fjala e mirė ėshtė mirėsi.


Pėrshtati: Ulvi Fejzullahu
25.4.2008

Porosi nga tė parėt dhe tė fundit


Ka thėnė dijetari i njohur Muhamed ibn Uthejmin, Allahu e mėshiroftė: “Transmetohet prej Omer ibn Hatabit se ka lėnė njė fjalė shumė shumė tė dobishme: “Kush punon njė punė e nė tė ka bereqet, le ta vazhdojė atė.”

Kjo do tė thotė se nėse njė njeri punon njė punė (vepėr), sado tė madhe apo tė vogėl, mirėpo Allahu i ka dhėnė bereqet (tė mira) nė atė punė, ai duhet tė vazhdojė dhe ta punojė atė.

Ka thėnė Malik ibn Dinari: “Me njė njeri qė ulesh dhe nuk pėrfiton diēka prej tij, largohu nga ai pa marrė parasysh se kush ėshtė.”

Ka thėnė Abid Ahmed ibn Harbi: “E kam adhuruar Allahun pesėdhjetė vite e nuk kam mundur ta shijoj ėmbėlsirėn e adhurimit pėrderisa i lashė tri gjėra:
• kur lashė kėnaqėsinė e njerėzve, shijova ėmbėlsirėn e tė shprehurit dhe tė thėnies sė hakut (tė vėrtetės);
• kur lashė shoqėrimin e njerėzve tė kėqij, gjeta shoqėrinė e mirė edukuese;
• kur lashė kėnaqėsinė e kėsaj bote, gjeta ėmbėlsirėn e ahiretit.

Ka thėnė Ebu Derda, Allahu qoftė i kėnaqur me tė: “Kur ta kujtosh vdekjen, radhite veten prej tė parėve.”

Ka thėnė Ebu Sulejman ed-Daranij: “Kush merret me vetveten e tij nuk ka kohė tė merret me tė tjerėt.”

Ka thėnė Imam Ahmed ibn Hanbeli: “Nėse dėshiron qė Allahu tė tė japė atė qė ti dėshiron, vepro atė qė Ai kėrkon.”

Ėshtė pyetur Ahmed ibn Hanbeli: “Sa ėshtė larg Arshi i Allahut prej nesh?” Tha: “Njė dua e sinqertė nga njė zemėr e sinqertė!”
 


Pėrktheu: Eroll Rexhepi
18.4.2008

Ēelėsat e sė mirės dhe tė sė keqes

Ēelėsat e sė mirės janė:
- ēelėsi i xhenetit: teuhidi (njėshmėria e Allahut).
- ēelėsi i dashamirėsisė: besnikėria.
- ēelėsi i diturisė: pyetja.
- ēelėsi i fitores: durimi.
- ēelėsi i namazit: abdesti.
- ēelėsi i haxhit: ihrami.
- ēelėsi i suksesit: devocioni.
- ēelėsi i shtimit tė tė mirave: mirėnjohja.
- ēelėsi i dėshirave tė ahiretit: asketizmi nė kėtė botė.
- ēelėsi i pėrgjigjes: duaja.
- ēelėsi i imanit: tė menduarit pėr krijesat e Allahut.
- ēelėsi i jetės sė zemrave: meditimi pėr fjalėt e Allahut dhe lėnia e gjynaheve.
- ēelėsi i riskut: istigfari dhe devotshmėria.
- ēelėsi i krenarisė: respektimi i Allahut dhe i tė Dėrguarit tė Tij.
- ēelėsi i rahmetit: bamirėsia ndaj tė tjerėve.

Ēelėsat e sė keqes janė:
- ēelėsi i ēdo mėkati: alkooli, qė ėshtė nėna e tė kėqijave.
- ēelėsi i amoralitetit: muzika dhe dėgjimi i saj.
- ēelėsi i privimit: pėrtacia.
- ēelėsi i hipokrizisė: gėnjeshtra.
- ēelėsi i koprracisė: lakmia.
- ēelėsi i ēdo bidati dhe humbjeje: refuzimi i Sunetit.
- ēelėsi i ēdo tė keqeje: miqėsia e tepruar me dynjanė.
- ēelėsi i kufrit (mosbesimit): tė gjitha llojet e gjynaheve.

Janė tė lumtur dhe fatbardhė ata tė cilėt posedojnė ēelėsat e sė mirės dhe e mbyllin tė keqen, ndėrsa janė tė mjerė ata tė cilėt posedojnė ēelėsat e sė keqes dhe e mbyllin tė mirėn.
Allahu im! Na bėj prej ēelėsambajtėsve tė sė mirės!


Pėrktheu dhe pėrshtati: Ulvi Fejzullahu
4.4.2008

Dialog me shejtanin

Njė natė tė errėt debatoja me shejtanin e mallkuar. Pasi dėgjova ezanin e sabahut, dėshiroja tė shkoja nė xhami.
Mė tha: -Nata ėshtė e gjatė, pusho edhe pak.
I thashė: -Frikėsohem mos humbas farzin e sabahut.
Mė tha: -Koha ėshtė e gjatė, ke kohė mjaft.
I Thashė: -Frikėsohem se mos mė humb namazi me xhemat.
Mė tha: -Mos e rėndo veten me ibadet.
Kur u zgjova, tashmė kishte lindur dielli.
Mė tha duke pėshpėritur: -Mos tė tė vijė keq pėr atė qė tė iku, se dita e sotme ka kohė shumė.
U ula tė bėja dhikrin e mėngjesit, kurse ai mė hapi idenė e fitnesit.
I thashė: -Po mė pengon nė dua.
Mė tha: -Lėre atė, nuk ėshtė mirė dikush me tė pa.
Dėshiroja t'i vijoja, mė tha: -Kėnaqu sa je akoma i ri.
I thashė: -Nuk i dihet jetės.
Tha: -Jeta jote nuk tė ikėn.
Fillova tė mėsoja Kuran.
Tha: -Ēlodhe veten me muzikė e tupan.
I thashė: -Ajo ėshtė haram.
Tha: -Ka prej dijetarėve qė mendimin tėnd nuk e kanė.
I thashė: -Hadithet e ndalesės tek unė janė tė regjistruara.
Tha: -Tė gjitha janė tė trilluara.
Rrugės kaloi njė bukuroshe, unė ula shikimin.
Tha: -Ē'u bė me shikimin?
I thashė: Kjo ėshtė rrezik.
Tha: -Medito, se meditimi rreth bukurisė ėshtė fisnik.
U nisa pėr nė Shtėpinė e Shenjtė.
Mė doli pėrpara duke mė rrejtur. Tha: -Ku po udhėton?
I thashė: -Pėr ta bėrė umren nė Mekėn qė ndriēon.
Mė tha: -Gjithė ky rrezik nga udhėtimi pėr tė kryer kėtė lloj obligimi, e sa e sa dyer tė hairit janė tė rizgjimit.
I thashė: -Patjetėr nga shtimi i adhurimit dhe pasimi.
Tha: -Nė xhenet nuk hyhet nga veprimi.
Pasi shkova tė kėshilloja, mė tha: -Mos e fut veten nė skandal.
I thashė: -Kėshilla i bėn dobi njerėzisė.
Mė tha: -Ki frikė nga autoriteti e mendjemadhėsia, se kjo ėshtė hipokrizi.
I thashė: -Ē’mendon pėr disa persona?
Tha: -Tė pėrgjigjem, edhe pse dobėsohem.
I thashė: -Ahmed ibėn Hanbeli?
Tha: -Mė vrau me fjalėn e tij: Pasoni Sunetin dhe Kuranin Munezzel.
I thashė: -Po Ibėn Tejmija?
Tha: -Goditjet e tij nė kokėn time janė mėrzi.
I thashė: -E Buhariu?
Tha: -Dogji shtėpinė time me librin e tij.
I Thashė: -Muhamed Ibėn Abdul Wehabi?
Tha: -Sikurse ai nuk ekziston as'hab.
I thashė: -Po Ebu Lehebi?
Tha: -Unė me tė kam pėr t’u djegur.
I thashė: -E Ebu Xhehli?
Tha: E kam vėlla dhe ai ėshtė (ehėl) familjar.
I thashė: -Po Lenini?
Mė tha: -Mos u mėrzit, se nė xhehenem po e pret Stalini…

 

Vazhdon
Autor: Aid el Karnij
Pėrktheu: Eroll Rexhepi
28.3.2008

Llogaritja e vetvetes

Bėrja e llogarive me vetveten ėshtė e rėndėsishme pėr mirėmbajtjen dhe pėrtėritjen e imanit, siē thotė Allahu xh.sh.:
"O ju qė besuat, kini parasysh frikėn ndaj Allahut dhe le tė shikojė njeriu se ēka ka bėrė pėr nesėr." (El-Hashėr, 18)
Omer ibn Hatabi, Allahu qoftė i kėnaqur me tė, ka thėnė: "Llogariteni veten tuaj para se tė llogariteni."
Ndėrsa El-Basriu ka thėnė: "Nuk do tė takosh ndonjė besimtar qė tė mos e llogarisė vetveten."
Mejmun ibn Mihrani ka thėnė: "Me tė vėrtetė ata qė i frikėsohen Allahut e llogarisin veten e tyre me njė rigorozitet mė tė madh sesa partnerėt qė janė koprracė nė punė."
Me tė vėrtetė mosllogaritja e vetvetes ėshtė shkak qė njeriu tė zhytet edhe mė shumė nė mėkate. Edhe jobesimtarėt kėnaqen me jetėn e kėsaj bote duke mos llogaritur se njė ditė do tė dalin para Allahut xh.sh.. Allahu xh.sh. thotė: “Ata ishin qė nuk pritnin se do tė japin llogari.” (En-Nebe 27)
Ibn Kajimi thotė: "Shkatėrrimi i shpirtit vjen si pasojė e lėnies pas dore tė vetėllogaritjes, duke u pajtuar me kėrkesat dhe ndjekjen e epsheve.“
Prandaj muslimani patjetėr duhet tė gjejė kohė pėr t’u vetmuar me vetveten dhe tė shikojė se ku gjendet dhe ēka ka pėrgatitur pėr tė nesėrmen (Ditėn e Gjykimit).

 

Pėrktheu dhe pėrshtati: Eroll Nesimi
21.3.2008

Kėshilla e Ibėn Tejmijes ndaj nxėnėsit tė tij, Ibėn Kajimit

Ibėn Kajimi thotė: “Derisa vazhdoja tė ngrija dhe t’i parashtroja dyshim pas dyshimi Shejhul Islamit (Ahmed Ibėn Tejmijes), Allahu qoftė i kėnaqur me tė, nė njė rast ai mė tha:
“Mos e bėj zemrėn tėnde ndaj dyshimeve dhe mendimeve tė padrejta si sfungjeri, qė i thith tė gjitha gjėrat qė i kalojnė dhe pikon vetėm atė qė thith. Por bėje zemrėn tėnde si xhami i ngurtė; i kalojnė dyshimet vetėm sipėrfaqėsisht dhe nuk zėnė vend nė zemėr, i sheh shumė kthjellėt dhe i refuzon (nuk i thith) me ngurtėsinė qė ka. Nėse nuk vepron kėshtu dhe e bėn zemrėn qė tė absorbojė ēdo dyshim qė tė kalon, atėherė ajo bėhet vendqėndrim dhe qendėr e dyshimeve.”
Ibėn Kajimi thotė: “Nė largimin e dyshimeve nuk mbaj mend se kam pėrfituar nga diēka tjetėr mė shumė se nga kjo kėshillė.”

Pėrktheu: Alaudin Abazi
14.3.2008

Kur dijetarit i ulet vlera?

A e dini se kur i zvogėlohet dhe i ulet vlera dijetarit, edhe pse ai ka njė nivel tė lartė njohurish?
Dijetari pėrjeton ulje, nėnēmim dhe vogėlsi te njerėzit dhe tek Allahu i Lartėsuar atėherė kur polemizon me tė pavėrtetėn; kur diturinė qė ka e fut nė funksion pėr tė arsyetuar tė pavėrtetėn dhe duke asgjėsuar tė vėrtetėn.
Dijetarit i ulet vlera atėherė kur njohuritė qė ka i mobilizon pėr tė arsyetuar sjelljet e mbretėrve dhe tė kryetarėve.
Dijetarit i ulet vlera kur me diturinė qė ka synon tė pasurohet, qoftė nė mėnyrė jo tė sinqertė.
Dijetarit i ulet vlera kur troket nė dyert e pushtetarėve tiranė pėr pėrfitime personale.
Dijetarit i ulet vlera atėherė kur parapėlqen jetėn komode, kurse feja e tij, umeti i tij dhe vėllezėrit muslimanė janė tė shtypur.
Dijetari ėshtė i vogėl atėherė kur pėrpiqet qė t’i kėnaqė njerėzit, edhe pse hidhėron Allahun.
Kėtij dijetari, sado dituri tė ketė, mund t’i ulet vlera e tė bėhet i mbledhur dhe i rrėgjuar.

 

Pėrktheu dhe pėrshtati: Ulvi Fejzullahu
7.3.2008

Shembuj nė Kuran

Lexues tė nderuar, kėtu janė pėrmbledhur vetėm disa prej shumė shembujve qė pėrmenden nė Kuran. E lusim Allahun e Lartėsuar tė na bėjė prej atyre qė i kuptojnė kėta shembuj!

1- “O ju qė besuat, mos i prishni lėmoshat tuaja me tė krenuar e me ofendim siē bėn ai qė e jep pasurinė e vet sa par sy e faqe tė njerėzve, e nuk e beson Allahun dhe as botėn tjetėr. Shembulli i tij ėshtė si njė gur i madh e i lėmuar qė mbi tė ka pak dhe, e kur e godet atė njė shi i madh e lė tė zhveshur (lakuriq). Ata (formalistėt) nuk arrijnė asgjė nga ajo qė punuan. Allahu nuk e udhėzon popullin jobesimtar.” (Bekare, 264)

2- “E shembulli i atyre qė pasurinė e vet e japin nga bindja e tyre e duke kėrkuar kėnaqėsinė e Allahut, i pėrngjan njė kopshti nė njė rrafshnaltė qė i bie shi i madh, e ai jep fruta tė dyfishtė. Po edhe nėse nuk i bie shi i madh, i bie njė rigė (qė i mjafton). Allahu sheh atė qė veproni.” (Bekare, 265)

3- “Shembulli i asaj qė ata e japin nė kėtė jetė (pėr t'u lavdėruar e pėr t'u pėrmendur) ėshtė si i njė erė me breshėr qė godet dhe shkatėrron tė mbjellat e njė populli qė e ka lėshuar rrugėn nė dėm tė vetes. Allahu nuk u bėri zullum atyre, por ata ishin qė i benė tė padrejtė vetes sė vet.” (Ali Imran, 117)

4- “E sikur tė donim Ne, do ta ngrinim lart me atė (dituri), por ai nuk iu largua tokės (dynjasė) dhe shkoi pas epshit tė vet. Shembulli i tij ėshtė si ai i qenit, tė cilin nėse e pėrzė ai e nxjerr gjuhėn, po edhe nėse nuk e pėrzė, ai sėrish e nxjerr gjuhėn. Ky ėshtė shembulli i atyre qė i konsideruan tė rreme argumentet Tona. Ti rrėfe tregimet (umetit tėnd) nė mėnyrė qė ata tė mendojnė.” (Araf, 176)

5- “Shembulli i jetės sė kėsaj bote ėshtė si i njė shiu qė e kemi zbritur nga qielli, e me anėn e tė cilit gėrshetohen bimėt e tokės (mbijnė dhe shpeshtohen tė gjitha llojet) prej nga hanė njerėzit e kafshėt deri kur toka tė ketė marrė stolinė e vet dhe tė jetė zbukuruar (me bimė, pemė e behar), e banorėt e saj tė mendojnė se janė tė zotėt e saj, e asaj i vjen urdhri Ynė, natėn ose ditėn, Ne e bėjmė atė (tė mbjellat) tė korrur sikurse tė mos ekzistonte dje. Kėshtu Ne ua sqarojmė faktet njerėzve qė mendojnė.” (Junus, 24)

6- “Shembulli i gjendjes sė kėtyre dy grupeve ėshtė (i atyre qė nuk besuan) si ai i verbėri dhe i shurdhėti dhe (i atyre qė besuan) si ai qė sheh dhe dėgjon. A janė nė pozitė tė barabartė? A nuk pėrkujtoni?!” (Hud, 24)

7- “Shembulli i veprave tė atyre qė nuk besuan ėshtė si hiri, tė cilin me puhi e shkapėrderdh era nė ndonjė ditė tė stuhishme, e ata nuk mund tė realizojnė asgjė nga veprat qė kanė bėrė, e ky ėshtė ai dėshtimi i madh.” (Ibrahim, 18)

8- “A nuk ke kuptuar se si Allahu bėri shembull: fjalėn e mirė si pema e mirė qė rrėnjėt e saj janė thellė (nė tokė) e degėt e saj janė lart, E qė me vullnetin e Zotit, ajo e jep frytin e vet nė ēdo kohė. Allahu pra u parashtron njerėzve shembuj ashtu qė ata tė mendojnė. Dhe shembulli i fjalės sė keqe ėshtė si njė pemė e keqe qė ėshtė shkulur mbi tokė e qė nuk ka tė qėndruar.” (Ibrahim, 24-26)

9- “Allahu ėshtė dritė (ndriēues, udhėzues) i qiejve e i tokės. Shembulli i dritės sė Tij i ngjason kandilit tė vendosur nė njė zgavėr tė errėt. Kandili gjendet brenda njė qelqi si tė ishte yll flakėrues e qė ndizet prej (vajit tė) njė druri tė bekuar, prej ullirit qė nuk mund tė quhet as i lindjes e as i perėndimit, e vaji i tij ndriēon pothuajse edhe pa e prekur zjarri. Dritė mbi dritė. Allahu udhėzon kah drita e Vet atė qė do Ai. Allahu sjell shembuj pėr njerėzit. Allahu ēdo gjė di shumė mirė.” (Nur, 35)

10- “Shembulli i atyre, tė cilėt veē Allahut morėn mbrojtės (zota idhujsh), ėshtė si shembulli i merimangės qė thur shtėpi, e sikur ta dinin ata, mė e dobėta shtėpi ėshtė e shtėpia e merimangės.” (Ankebut, 41)

11- “Muhamedi ėshtė i Dėrguar i Allahut, e ata qė janė me tė (sahabėt) janė tė ashpėr kundėr jobesimtarėve, janė tė mėshirshėm ndėrmjet vete, ti i sheh kah pėrulen (nė rukuė), duke rėnė me fytyrė nė tokė (nė sexhde), e kėrkojnė prej Allahut qė tė ketė mėshirė dhe kėnaqėsinė e Tij ndaj tyre. Nė fytyrat e tyre shihen shenjat e gjurmės sė sexhdes. Pėrshkrimi i cilėsive tė tyre ėshtė nė Tevrat dhe po ky pėrshkrim ėshtė edhe nė Inxhil. Ata janė si njė farė e mbjellė ku mbin filizi i vet, e ai trashet, pėrforcohet dhe qėndron nė trungun e vet, ajo e mahnit mbjellėsin. (Allahu i shumoi) Pėr t'ua shtuar me ta mllefin jobesimtarėve. Allahu atyre qė besuan dhe bėnė vepra tė mira u premtoi falje tė mėkateve dhe shpėrblim tė madh.” (Fet’h, 29)

12- “Ju njerėz dijeni se jeta e kėsaj bote nuk ėshtė tjetėr vetėm se lojė, kalim kohe nė argėtim, stoli, krenari mes jush dhe pėrpjekje nė shtimin e pasurisė dhe tė fėmijėve, e qė ėshtė si shembull i njė shiu prej tė cilit bima i habit bujqit, e pastaj ajo thahet dhe e sheh atė tė verdhė, mandej bėhet e thyer, e llomitur, e nė botėn tjetėr ėshtė dėnimi i rėndė, por edhe falje mėkatesh dhe dhurim i kėnaqėsisė nga Allahu; pra jeta e kėsaj bote nuk ėshtė tjetėr vetėm se pėrjetim mashtrues.” (Hadid, 20)

13- “Shembulli i atyre qė janė obliguar me Tevrat, dhe nuk e zbatojnė atė, ėshtė si shembulli i ndonjė gomari qė bart libra. Shembull i keq ėshtė shembulli i popullit qė i pėrgėnjeshtroi ajetet e Allahut, e Allahu nuk udhėzon nė rrugė tė drejtė popullin jobesimtar.” (Xhumua, 5)
 

 Pėrmblodhi: Almedin Ejupi
22.2.2008

Buzėqesh

- Njė njeri po shikonte gruan e vet teksa ajo ishte nė shkallėt e shtėpisė dhe i tha: -Nėse hipėn lart je e shkurorėzuar, nėse zbret je e shkurorėzuar, nėse ndalesh je e shkurorėzuar!
Asaj nuk i mbeti tjetėr pėrveēse tė kėrcente nga shkallėt. I habitur ai i tha:
-Flijofsha babanė e nėnėn pėr ty! Dije se nėse vdes Imam Malik ibn Enesi nė Medinė, njerėzit do tė kenė nevojė pėr ty (nė fetvatė e tyre)... Buzėqesh.

- Njė njeri pyeti disa fukaha: -Kur t’i zhvesh rrobat nga trupi dhe hyj nė lumė pėr t’u pastruar, a tė kthehem nga Kibla apo nga? I thanė: -Sė pari kthehu tek rrobat e tua, tė cilat i zhveshe mė parė... Buzėqesh.

- Njė grua e bukur i tha njė ditė burrit tė saj, i cili ishte i shėmtuar: -Unė shpresoj qė ne tė dy tė jemi nė xhenet. E pyeti: -Pse? Ajo tha: -Se ti mė more mua (e ka fjalėn pėr bukurinė  e vet) dhe ishe falėnderues, kurse unė ty dhe durova. E duruesi dhe falėnderuesi janė nė xhenet... Buzėqesh.

- Ėshtė pyetur njė koprrac se kush ėshtė mė trimi i njerėzve. Ka thėnė: -Ai i cili i dėgjon krismat e dhėmballėve tė njerėzve duke ngrėnė e nuk i ēahen mushkėritė… Buzėqesh.

- U burgos njė njeri i cili pretendonte se ishte Pejgamber nė kohėn e Mehdiut, pastaj u mor nė pyetje. Kur u pyet: -A je ti Pejgamber? Tha: -Po! I thanė: -Atėherė, te kush je dėrguar? Tha: -Ju nuk mė lejuat tė shkoj tek asnjė njeri, se si pretendova se jam pejgamber, mė mbyllėt nė burg… Buzėqesh.

- Njė beduin (fshatar) fali namazin e sabahut pas imamit, i cili lexoi suren El-Bekare (Lopa), kurse beduini ishte pėr ngut. Nė ditėn e dytė beduini erdhi mė herėt. Imami filloi tė lexonte suren El-Fil (Elefanti). Beduini pa hezituar iku dhe tha: -Elefanti ėshtė mė i madh se Lopa... Buzėqesh.

- Thuhet se njė grua e vjetėr ishte sėmurė e djali i saj erdhi me njė mjek. Pasi mjeku e pa plakėn tė zbukuruar dhe tė veshur me rroba te reja, kuptoi ēka kishte ajo dhe tha: -Kjo ka nevojė pėr njė burrė (pėr t’u martuar). Pyeti djali i hutuar:
-Ku kanė nevojė plakat pėr martesė?! Nėna i tha: -Hesht ti, mjeku di pėr ēdo gjė mė mirė se ti... Buzėqesh.

- Hyri njė herė Tufejli te njė grup njerėzish qė darkonin dhe i tha: Ē’po hani? Duke e nėnēmuar (uljen e tij) nė sofėr, i thanė: -Po hamė dhe po pimė helm. Ai e futi dorėn e tij nė ushqim dhe tha: -Jeta ime pas jush ėshtė haram (nuk jetoj dot pa ju)… Buzėqesh.

- Nė njė shtėpi banonin disa fukaha, por shtėpia ishte e vjetėr dhe tavani binte pjesė-pjesė. Njė ditė erdhi pronari i shtėpisė pėr tė kėrkuar qiranė e shtėpisė. Fukahatė i thanė: -Ndreqe tavanin, se po rrėzohet pėr ditė!
Pronari tha: -Mos keni frikė, se ai e madhėron Allahun! I thanė ata: -Po, po, veē kemi frikė se mos po e kaplon frika e madhe ndaj Allahut e po bėn sexhde!… Buzėqesh.

- Njė herė Tufejli pa njė grup njerėzish duke shkuar nė njė drejtim tė panjohur dhe mendoi se po shkonin nė restorant pėr tė drekuar. Papritmas ata hynė te sulltani (udhėheqėsi i shtetit) dhe ky hyri me ta, mirėpo ata qė tė gjithė ishin poetė, thurnin poezi nė shenjė lavdėrimi pėr sulltanin. Pasi pėrfunduan tė gjithė, i erdhi radha kėtij dhe i thanė: -Urdhėro, thuaj poezinė! Tha: -Unė nuk jam poet. E pyeten: -E, kush je ti? Ai tha: -Unė jam prej tė gabuarve, pėr tė cilėt ka thėnė Allahu: "Sa pėr poetėt vjershėtorė, tė gabuarit i ndjekin ata." (Esh-Shuara, 224) Qeshi sulltani dhe urdhėroi tė shpėrblehet edhe ai me njė dhuratė… Buzėqesh.

- Nė njė gjykatė sollėn njė beduin pėr ta gjykuar pėr njė krim qė kishte bėrė. Ai menjėherė bėri njė ankesė dhe e ngriti te kadiu (gjykatėsi) dhe i tha: "Ja! Merreni dhe lexoni librin tim!" Iu pėrgjigjėn: -O beduin, ky ėshtė ajet nga Kurani dhe thuhet nė Ditėn e Kiametit. Beduini tha: -Dita juaj qenka mė e keqe se dita e Kiametit! Tė ēuditur i thanė: -Pse ore? Ai u pėrgjigj: -Nė Ditėn e Kiametit merren parasysh tė mirat dhe tė kėqijat e mia e ju sot morėt parasysh vetėm tė kėqijat e mia dhe i latė ato tė mirat… Buzėqesh.

- Kishte qenė Ebu Hanifja ulur dhe kishte zgjatur kėmbėt pėrpara vetes, ndėrkohė hyri njė "hoxhė" me shall dhe xhybe e me pamje prej intelektuali. Ebu Hanifja menjėherė i mblodhi kėmbėt nė shenjė respekti ndaj tij. "Hoxha" e pyeti se kur ėshtė iftari. Ebu Hanifja iu pėrgjigj: -Kur tė perėndojė dielli. Ai tha: -Po nėse nuk perėndon dielli gjer nė mesin e natės?! Tha Ebu Hanifja:
-Tani i erdhi koha Ebu Hanifes t’i zgjatė kėmbėt!… Buzėqesh.

- Njė psikopat kishte dhjetė gomarė. I hipi njėrit prej tyre dhe i numėroi. Kur i numėroi, ishin nėntė gomarė. Zbriti prapė dhe i numėroi, dhjetė gomarė! Tha: -Mė mirė pėr mua po eci, kėshtu qė kam njė gomar mė tepėr sesa tė hipi e tė humb njė gomar. Eci aq shumė, saqė kur erdhi te fshati i tij gati u alivanos nga lodhja… Buzėqesh.
 

Marrė nga libri i Aid el-Karni "Ibtesim"
Pėrktheu: Eroll Rexhepi
8.2.2008

Ata qė Allahu nuk i do nė Kuran

Allahu nuk i do ata qė kalojnė kufijtė

“Dhe luftoni nė rrugėn e Allahut ata qė ju luftojnė ju, por mos i kaloni kufijtė. Vėrtet Allahu nuk i do ata qė i kalojnė kufijtė.”
1
“O ju qė keni besuar! Mos i bėni tė paligjshme tajjibatet (tė mirat nga ushqimet, njerėzit, punėt e tyre, besimin e gjithēka tjetėr) tė cilat Allahu i ka bėrė tė ligjshme pėr ju dhe mos i kaloni kufijtė, se me tė vėrtetė Allahu nuk i do thyesit e ligjeve (ata qė kalojnė kufijtė e vendosur nga Allahu).”
2
“Lutjuni Zotit tuaj me pėrulje dhe nė vetveten tuaj. Vėrtet Ai nuk i do ata qė i kalojnė kufijtė.”
3

   Allahu nuk i do ata qė bėjnė fesad (shkatėrrim)

“Dhe nga njerėzit ėshtė edhe ai, fjala e tė cilit mund tė tė kėnaq ty (O Muhammed) nė jetėn e kėsaj bote dhe i cili e lut Allahun tė dėshmojė pėr ēfarė ai ka nė zemėr, megjithatė ai ėshtė mė grindaveci nga kundėrshtarėt. Ndėrsa kur largohet prej teje (o Muhamed), pėrpjekja e tij nė tokė ėshtė tė bėjė fesad (dėme, shkatėrrime, djallėzi) nė tė dhe tė shkatėrrojė prodhimet dhe bagėtitė; e Allahu nuk e do fesadin (shkatėrrimin).”
4

   Allahu nuk i do mosbesimtarėt dhe gjynahqarėt

“Allahu do tė shkatėrrojė ribanė (kamatėn) dhe do tė shtojė sadakanė (veprat bėmirėse, lėmoshėn). Dhe Allahu nuk i do aspak mosbesimtarėt dhe gjynahqarėt.”
5

   Allahu nuk i do mohuesit

“Thuaj: “Bindjuni Allahut dhe tė Dėrguarit (Muhamedit alejhi selam).” Por nė qoftė se ata shmangen, atėherė Allahu nuk i do mohuesit.”
6

   Allahu nuk i do zullumqarėt

“Dhe sa pėr ata qė besojnė (nė Njėsinė e Allahut) dhe qė punojnė mirėsi e drejtėsi, atyre Allahu do t’ua paguajė plotėsisht shpėrblimin. Dhe Allahu nuk i do zullimqarėt.”
7

   Allahu nuk i do kryelartėt mbivlerėsues

“Adhuroni Allahun dhe mos i vini Atij shok nė adhurim, dhe u bėni mirėsi prindėrve, tė afėrmve, jetimėve, tė varfėrve qė lypin, fqinjit tė afėrt, fqinjit tė ardhur, shokut pranė, udhėtarit (qė takoni) dhe atyre (robėrve) qė i keni nėn pushtetin tuaj. Vėrtet Allahu nuk i do ata qė janė kryepėrpjetė e qė mburren.”
8

   Allahu nuk i do tradhtarėt dhe vepėrulėtit

“Dhe mos sill prova nė mbrojtje tė atyre tė cilėt mashtrojnė vetveten. Sigurisht qė Allahu nuk do asnjė qė tradhėton dhe qė jepet pas punėve tė ulėta e tė dėnueshme.”
9

   Allahu nuk i do publikuesit e sė keqes

“Allahu nuk do publikimin e sė keqes, pėrveē atij tė cilit i ėshtė bėrė padrejtėsi. Dhe Allahu ėshtė kurdoherė Gjithėdėgjues, i Gjithėditur.”
10

   Allahu nuk i do ngatėrrestarėt

“Jehuditė thonė: “Dora e Allahut ėshtė e lidhur (e shtrėnguar, Ai nuk dhuron dhe nuk shpenzon nga begatitė e Tij). “Qofshin tė shtanguara duart e tyre dhe qofshin tė mallkuar ata, pėr ēfarė u nxorri goja! Pėrkundrazi, tė dy Duart e Tij janė gjerėsisht tė shtrira. Ai shpenzon nga begatitė e Tij ashtu siē do Ai. Nė tė vėrtetė, Shpallja Hyjnore e cila tė ka zbritur ty nga Allahu, shton te shumica e tyre kokėfortėsi mosnėnshtrimi dhe mosbesimi. Ne kemi futur ndėrmjet tyre armiqėsi dhe urrejtje deri nė Ditėn e Ringjalljes. Ēdo herė qė ata ndezin zjarrin e luftės, Allahu ua shuajti atė, ndėrsa ata gjithnjė pėrpiqen tė bėjnė djallėzi nė tokė. Dhe Allahu nuk i do ngatėrrestarėt.”

   Allahu nuk i do shpėrdoruesit

“Dhe Ai ėshtė i Cili sjell prodhime nga kopshtet e rrethuar dhe tė parrethuar (tė kultivuar dhe tė pakultivuar) dhe nė palmat e hurmave dhe prodhime tė tjera tė llojllojshme me forma e shije tė larmishme; ullinj dhe shegė qė ngjasojnė (si bimė), por tė largėt (nė shije). Hani nga frutat e tyre kur t’i nxjerrin, por paguani atė qė ju takon prej tyre (zekatin sipas urdhrit tė Allahut nė masė tė ndryshme) ditėn e tė vjelave, por mos jini dorėshpuar. Vėrtet Allahu nuk i do shpėrdoruesit.”
11

   Allahu nuk i do tradhtarėt

‘’Nė qoftė se ti (o Muhamed) ke frikė nga tradhtia e ēfarėdo populli, ktheju prapa (marrėveshjen) atyre qė tė jeni tė barabartė (qė tė mos ketė mė marrėveshje mes teje dhe atyre). Vėrtet qė Allahu nuk i do tradhėtarėt.”
12

   Allahu nuk i do kryeneēėt arrogantė

‘’Ilahu (Zoti) juaj ėshtė Njė Zot (Allahu veē tė Cilit nuk ka tė drejtė, nuk meriton e nuk duhet tė adhurohet asgjė e askush tjetėr). Sa pėr ata qė nuk besojnė nė botėn e pastajme, zemrat e tyre nuk dinė e nuk pranojnė (besimin nė Njėsinė e Allahut) duke qenė edhe tepėr kryelartė e arrogantė. Me tė vėrtetė qė Allahu di ēfarė ata fshehin e ēfarė shfaqin. Sigurisht qė Ai nuk i do kryeneēėt e arrogantėt.”
13

   Allahu nuk i do ata qė ngazėllehen

“Vėrtet qė Karuni ishte nga populli i Musait, por ai u suall me kryeneēėsi ndaj tyre. Dhe Ne i dhamė atij gjithė thesaret e begatitė, aq sa ēelėsat ishin njė peshė e madhe pėr t’u mbajtur pėr njė grup tė madh burrash tė fortė. Kur populli i tij i tha atij: “Mos u ngazėlle (me mosmirėnjohje ndaj mirėsisė sė Allahut). Vėrtet qė Allahu nuk i do ata qė ngazėllehen.”
14

Pėrgatiti: Ulvi Fejzullahu
1.2.2008


1 Bekare, 190.
2 Maide, 87
3 Araf, 55.
4 Bekare, 204-205.
5 Bekare, 276.
6 Ali Imran, 32.
7Ali Imran, 57.
8 Nisaė, 36.
9 Nisaė, 107.
10 Nisaė, 148.
11 Enamė, 141.
12 Enfal, 58.
13 Nahėl, 22-23.
14 Kasas, 76.

Ata qė Allahu i do nė Kuran

Allahu i do bamirėsit

“Dhe shpenzoni nė ēėshtjen e Allahut (nė tė gjitha llojet e xhihadit e nė ēdo gjė tjetėr pėr hir tė Allahut) dhe mos e shkatėrroni vetveten (duke mos e shpenzuar pasurinė nė ēėshtjen e Allahut) dhe bėni mirėsi. Vėrtet Allahu i do shumė muhsinunėt (bamirėsit qė kryejnė vepra tė mira vetėm pėr hir tė Allahut).”1

Allahu i do ata qė pendohen dhe pastrojnė veten

“Tė pyesin pėr tė pėrmuajshmet (zakonet e grave). Thuaj: “Kjo gjendje ėshtė e neveritur, kėshtu qė u qėndroni larg bashkėshorteve (pėr marrėdhėnie) gjatė periudhave tė tyre dhe mos u afroni (tė bėni marrėdhėnie) me to derisa tė pastrohen. Dhe kur tė jenė pastruar, atėherė shkoni pranė tyre siē ka urdhėruar Allahu pėr. Vėrtet Allahu i do shumė ata tė cilėt i kthehen Atij me pendim; dhe Ai i do ata tė cilėt e pastrojnė vetveten.”2

Allahu i do pasuesit e Muhamedit alejhi selam

“Thuaj (O Muhammed): “Nėse vėrtet e doni Allahun, atėherė mė ndiqni mua (pranoni Islamin, ndiqni Kuranin dhe Sunetin), Allahu do t’ju dojė ju dhe do t’ju falė juve gjynahet tuaja. Dhe Allahu ėshtė gjithnjė Falės i Madh, Mėshirėplotė.”3

     Allahu i do mutekunėt (tė devotshmit)

“Pa dyshim se kushdo qė pėrmbush premtimin edhe e ēon nė vend amanetin, edhe i frikėsohet shumė Allahut, atėherė me tė vėrtetė qė Allahu i do shumė ata qė janė muttekinė (tė devotshmit e pėrkushtuar nė besimin e pastėr islam).”4

Allahu i do mirėpunuesit

“Ata qė shpenzojnė (pėr ēėshtjen e Allahut) nė kohė begatie e fatkeqėsie; ata tė cilėt e pėrmbajnė zemėrimin dhe ata tė cilėt e falin njėri-tjetrin; vėrtet Allahu i do shumė muhsinunėt (mirėpunuesit nė rrugė tė Allahut).”5

Allahu i do durimtarėt

“Dhe shumė nga Pejgamberėt luftuan (pėr ēėshtjen e Allahut) dhe bashkė me ta luftuan edhe grupe tė mėdha njerėzish tė ditur e fetarė, por ata kurrė nuk e humbėn kurajėn pėr ēka pėsuan nė Rrugėn e Allahut dhe as nuk u dobėsuan, dhe as nuk e poshtėruan veten. Dhe Allahun i do durimtarėt.”6

Allahu i do ata qė i mbėshteten Atij

“Dhe nga Mėshira e Allahut (ti Muhammed) u solle butė me ta. Po tė ishe i rreptė e me zemėr tė ashpėr, ata do tė kishin hequr dorė prej teje, kėshtu qė mos i vė re (gabimet e tyre), kėrko falje pėr ta (nga Allahu) dhe kėshillohu me ta nė tė gjitha ēėshtjet. Pastaj kur tė kesh marrė vendim, besoja atė Allahut, sepse pa dyshim qė Allahu i do ata qė i mbėshtesin shpresat vetėm tek Ai.”7

Allahu i do vepėrdrejtėt

“(Atyre u pėlqen) tė dėgjojnė gjėra tė rreme, tė gėlltisin ēdo gjė tė ndaluar. Kėshtu qė, nėse ata vijnė tek ti, ose gjyko mes tyre ose shmangu prej tyre. Nė qoftė se shmangesh prej tyre, ata nuk mund tė tė sjellin ty kurrfarė dėmi, ndėrsa po tė gjykosh mes tyre, gjyko me drejtėsi. Vėrtet qė Allahu i do ata qė veprojnė me drejtėsi.”8

Allahu i do tė pastrit

“Pa dyshim se xhamia, themelet e sė cilės u vunė qė nga dita e parė nė pėrkushtim ėshtė mė e vlefshme qė ju tė rrini nė tė (pėr falje). Nė tė ka burra qė parapėlqejnė ta mbajnė veten tė pastėr e tė dėlirė dhe Allahu i do ata qė e mbajnė veten tė pastėr e tė dėlirė.”9

Allahu i do ata qė luftojnė nė rrugėn e Tij

“Pa  qė Allahu i do ata qė luftojnė nė Rrugėn e Tij tė rreshtuar si tė ishin njė ndėrtim solid.”10 
 


Pėrgatiti: Ulvi Fejzullahu
25.1.2008


1 Bekare, 195.
2 Bekare, 222.
3 Ali Imran, 31.
4 Ali Imran, 76.
5 Ali Imran, 134.
6 Ali Imran, 146.
7 Ali Imran, 159.
8 Maide, 42.
9 Teube,  108.
10 Saf, 4.

Sadakaja (lėmosha)


Bamirėsia (dhėnia lėmoshė) karakterizohet nga dhjetė cilėsi falėnderuese; pesė tė parat kanė tė bėjnė me kėtė botė, kurse tė tjerat me botėn tjetėr:

-
p
astron pasurinė
-
pastron njeriun nga mėkatet
-
pengon sprovat dhe sėmundjet.
-
mbjell gėzimin nė mesin e tė varfėrve.
-
shton bereqetin e pasurisė dhe bollėkun e riskut.
-
ėshtė hije pėr bamirėsin nė Ditėn e Gjykimit.
-
lehtėson llogarinė.
-
rėndon peshoren.
-
ngre shkallėt nė xhenet.
-lejon (mundėson) kalimin e Siratit.

 

Pėrktheu dhe pėrshtati: Ulvi Fejzullahu
18.1.2008

Mėso pėr tė metat e tua


Ai i cili dėshiron tė njihet me tė metat e vetvetes, ka disa mėnyra:

1. tė kėrkojė njė shok besnik dhe mendjemprehtė, i cili e kėshillon;
2. tė pėrzihet me njerėzit, kėshtu qė tė keqen qė sheh, ta urrejė;
3. tė pėrfitojė edhe nga armiqtė, kur ata flasin pėr tė.

Dhe nė fund, mos harro se kur Allahu ia do tė mirėn robit tė Vet, e bėn tė zgjuar nė njohjen e tė metave. E, kur ai njihet me gabimet e veta, pėrpiqet t’i evitojė.
 

Pėrktheu: Ulvi Fejzullahu
11.1.2008

Vdekja nuk pėrshpejtohet


“...dhe kur vjen ky ēast, ata as nuk mund ta vonojnė atė dhe as nuk mund ta pėrshpejtojnė atė...” (Araf, 34)
Ky ajet ngushėllon burracakėt frikacakė, tė cilėt vdesin shumė herė para vdekjes. Mos tė harrojnė se vdekja ka njė kohė tė caktuar, nuk mund tė vijė mė herėt, por as tė vonohet. Vdekjen nuk mund ta shtyjnė pėr njė afat tė pacaktuar, edhe sikur tė tentojnė burracakėt e frikėsuar.
Ndėrsa ai i cili i ėshtė nėnshtruar plotėsisht Allahut nga ajeti i lartpėrmendur fiton siguri, qetėsi dhe vendosmėri:
“Agonia e vdekjes do tė vijė me tė vėrtetėn (i zbulohet ēėshtja e Ahiretit): “Kjo ėshtė ajo sė cilės doje t’i shpėtoje!” (Kaf, 19)
Mėso, se po tė varesh nga krijesat, nga Krijuesi do tė pėrjetosh ligėshti dhe paaftėsi:
“Pastaj ai nuk pati asnjė grusht njerėzish ta ndihmonin atė pėrkundėr Allahut, as nuk ishte prej atyre qė mund tė shpėtojnė vetveten.” (Kasas, 81)
Vepra voluminoze “Sijer alamin-nubela” e Dhehebiut nė 23 ekzemplarė pėrshkruan biografitė e dijetarėve, tė mendimtarėve, tė mbretėrve, tė princave, tė tė pasurve, tė poetėve, por gjatė vėshtrimi tė kėtij libri mėsojmė dy ēėshtje mė rėndėsi:

E para: ata tė cilėt nuk janė mbėshtetur tek Allahu, por kanė krijuar varshmėrinė nga pasuria, fėmijėt, pozita, Allahu e lė nė dorė tė kėtyre gjėrave. Kėta pėrjetuan vuajtje, rrėnim dhe shkatėrrim:
“Dhe vėrtet qė ata (shejtanėt) i pengojnė ata nga Udha (e Drejtė), por (mosbesimtarėt) mendojnė se nė tė vėrtetė ata janė tė udhėzuar nė Udhė tė mbarė!” (Zuhruf, 37)
U sprovuan: Faraoni me pozitė, Karuni me pasuri, Umeja bin Halefi me tregti, Velidi me fėmijėt, Ebu Xhehli me autoritet, Ebu Lehebi me gjenezė (prejardhje). Haxhaxhi me arrogancė.

E dyta: ata tė cilėt u krenuan me Allahun dhe vepruan pėr t’u afruar te Krijuesi. Kėta pėrjetuan ngritjen, fisnikėrimin, nderin, krenarinė. U ngritėn edhe ata qė nuk kishin pozitė, autoritet, pasuri dhe fis.
U ngrit: Bilali me ezan, Sulejmani me ahiret, Suhejbi me sakrificė, Atau me dituri.
“...dhe e bėri fjalėn e mosbesimtarėve mė tė poshtėruarėn, ndėrsa ishte Fjala e Allahut qė ėshtė mė e lartėsuara dhe Allahu ėshtė i Gjithėfuqishėm, mė i Urti Gjithėgjykues.” (Teube, 40)

 

Pėrktheu dhe pėrshtati: Ulvi Fejzullahu
4.1.2008

Shėrimi i vetėmburrjes (vetėlavdėrimit)


Ai i cili dėshiron ta ulė dhe ta mposhtė lartėsimin e vetes para tė tjerėve, duhet tė mėsojė katėr gjėra. Ato janė:

1. Ēdo sukses dhe arritje duhet ta vlerėsojė si dhuratė nga Allahu i Lartėsuar. Kur rezultatet peshohen nė kėtė mėnyrė, atėherė njeriu pėrpiqet ta falėnderojė vazhdimisht Krijuesin dhe nuk vetėmburret.

2. Tė shikojė ēdo herė dhuntitė dhe begatitė e dhuruara nga Allahu i Lartėsuar, se kėshtu ai do tė jetė mirėnjohės dhe nuk do tė shfaqė mendjemadhėsi.

3. Tė ketė druajtjen e mospranimit tė veprės; kur angazhohet me kėtė, nuk shfaq qėndrime a sjellje prej mendjemadhi vetėlavdėrues.

4. Tė shikojė mėkatet e bėra mė parė; nėse ekziston frika se tė kėqijat peshojnė mė shumė se tė mirat, atėherė e ka mposhtur vetėlavdėrimin.

Dhe nė fund, ta lusė Allahun qė ta ndihmojė pėr realizimin e katėr porosive tė mėsipėrme.


Pėrktheu: Ulvi Fejzullahu
28.12.2007