Idgam në gjuhë do të thotë: futja e një sendi në një send tjetër.

Ndërsa në shkencën e texhvidit: futja e shkronjës me sakin në shkronjën me vokal, në mënyrë që të bëhen një shkronjë e dyfishuar.

Ibnul Xhezerij e ka përkufizuar:

“Shqiptimi i dy shkronjave në një shkronjë të dyfishuar. Idgami posedon këto shkronja të cilat janë të pëmbledhura në  fjalën ((يَرْمِلونَ e ato janë: ي ر  ن و  ل م

Llojet e idgamit

1 .إدغام بغنة – idgam bigunneh (shkrirje me tingull hundor)

2.إدغام بغير غنة –idgam bigajri gunneh (shkrirje pa tingull hundor).

                         1. Idgam bi gunneh

1.إدغام بغنة –Idgam bi gunneh (shkrirje me tingull hundor) ka  katër shkronja që janë të përmbledhura në fjalën: يَنْمُو  e ato jan ي ن م و .

Nëse ndonjëra prej këtyre shkronjave vjen pas nunit sakin (نْ),  me kusht  që nuni sakin të jetë në fund të fjalës së parë, ndërsa  shkronja e idgamit të vijë në fillim të fjalës tjetër. Ose shkronja e idgamit të vijë pas tenvinit  dhe nuk mund të vijë  tenvini përveçse në fund të fjalës. Atëherë duhet të bëhet idgami me tingull hundor. Me përjashtim të dy fjalëve në Kuran ku edhe pse  nuni sakin ka ardhur në një fjalë, ndërsa  shkronja e  idgamit ka ardhur në fillim të fjalës tjetër, nuk bëhet idgam në këto dy raste, por shqiptohet nuni i qartë, në rast të lidhjes së ajetit. Rasti i parë është në fillim të sures Jasin ku Allahu thotë: يس. والقرآن الحكيم dhe në fillim të sures Kalem:ن. والقلم وما يسطرون   Thuhet se shkaku që nuk bëhet në këtë rast idgami është se nuni në këto dy raste është i ndarë,  sepse ai (nuni) është emër i sures.

Ndërsa nëse nuni sakin dhe shkronja e idgamit vijnë në një fjalë, atëherë duhet që nuni të shqiptohet qartë (të bëhet idhhar) dhe quhet idhhar i përgjitshëm sepse nuk ka të bëjë me fytin  e as me buzën ose dicka tjetër. Kjo nuk mund të ndodhë vetëm te ي   dhe و dhe janë veçuar vetëm katër raste në Kuran. Ato janë دُنْيَا (الملك:5),   بُنْيَانٌ(الصف4),       صِنْوَانٌ(الرعد4) ,      قِنْوانٌ(الأنعام99):

Shkaku  se pse në këtë rast është bërë idhnar, për arsye se është marrë parasysh qartësimi i kuptimit të fjalës, sepse sikur të bëhet idgami, ndoshta  nuk do të kishte mund të dallohej kuptimi i fjalës dhe se sikur të bëhet idgami do të mendohej se fjala nuk është e përbërë prej (bunjanun) p.sh., por do të ishte menduar se fjala është me një  ي  të dyfishuar.

 Shembuj nga lloji i idgamit bi gunneh

Përgatiti: Shaban Murati

07.07.2006