Hytbe

Shkencore
Urtėsi

Ėndėrrat

Ligjėrata

Ilahi

Faqja juaj

Faqja kryesore

Kuran

Hadith
Akide

Fikh

Tefsir

Tema

Pyetje

 

www.albislam.com
 
www.fjalaebukur.com
 
www.ankebut.com
 
www.krenaria.com
 
www.dritaebesimit.com
 
www.audionur.com
 

 
 
 
 
 
 
 
 

Ndalimi i pijeve alkoolike

Alkooli qė nga kohėrat e lashta ka qenė mallkim i shoqėrisė njerėzore. Ai edhe sot vazhdon t’u kushtojė jetėn shumė njerėzve dhe miliona tė tjerėve u shkakton fatkeqėsi e dhimbje tė tmerrshme anekėnd botės. Alkooli ėshtė rrėnja bazė e cila ka shkaktuar probleme tė shumta, me tė cilat po pėrballet shoqėria.

Statistikat e krimit, shtimi i rasteve tė sėmundjeve psikike (mendore), miliona shtėpi tė prishura nė tė gjithė botėn dėshmojnė heshtazi pėr fuqinė shkatėrruese dhe tė dėmshme tė alkoolit.


1. Ndalimi i alkoolit nė Kuran

Kurani Famėmadh e ndalon pirjen e alkoolit nė ajetet vijuese: “O besimtarė! Me tė vėrtetė, pijet alkoolike, bixhozi, idhujt dhe shigjetat e fallit janė vepra tė ndyta nga punėt e djallit. Prandaj, largohuni nga kėto, me qėllim qė tė shpėtoni!”1

 
2. Ndalimi i alkoolit nė Bibėl

Bibla e ndalon konsumimin e alkoolit nė citatet e mėposhtme:

a. “Vera ėshtė njė objekt tallje, pija e fortė ėshtė tėrbim dhe xhindosje; dhe kushdo qė ėshtė mashtruar nė kėtė mėnyrė, ai nuk ėshtė njeri i menēur.” [Proverbat 20:1]


b. “Dhe mos u dehuni me verė (raki).” [Efesianėve 5:18]


3.     Alkooli pengon qendrėn e intelektit (e pengon njeriun tė mendojė, logjikojė)

Qeniet njerėzore nė trurin e tyre posedojnė njė qendėr penguese, e cila nuk i lejon atyre tė logjikojnė. Ky sistem, i cili gjendet nė tru, e pengon njeriun qė tė veprojė gjėra tė cilat ai i konsideron si tė gabuara. Pėr shembull, njeriu nga natyrshmėria e tij nuk pėrdor gjuhė fyese kur u drejtohet prindėrve apo tė moshuarve (pleqve). Po ashtu, edhe nėse ai ka pėr t’iu pėrgjigjur thirrjes sė natyrės (pėr kryerjen e nevojės fiziologjike), ‘qendra penguese’ (inhibitory centre), do ta pengojė atė qė ta bėjė kėtė nė prani tė njerėzve. Prandaj, pėr kėtė, atij i duhet ta pėrdorė tualetin (banjėn). Kur njeriu konsumon alkool, qendra penguese ėshtė e ndaluar vetvetiu.

Kjo ėshtė pikėrisht arsyeja qė njeriun e dehur shpesh e gjejmė tė llastuar dhe tė involvuar nė sjellje tė cilat aspak nuk janė tipare dhe veēori tė tij.

Shembull tjetėr kemi po ashtu personin e dehur, te cilin e gjejmė tė ketė pėrdorur fjalė te pista dhe tė fėlliqura, ē’ėshtė mė e keqja, ai fare nuk i vėren kėto gabime edhe po qė se me tė tilla fjalė u ėshtė drejtuar prindėrve tė tij. Shumė prej pijanecėve urinojnė nė rrobat e tyre, ata jo vetėm qė nuk dinė tė flasin, por as tė ecin si duhet nuk dinė. Ata madje edhe sillen keq.


4. Rastet e prostitucionit, dhunimeve, marrėdhėnieve seksuale tė prindit me tė bijėn, SIDA, janė shėnuar mė sė shumti nė mesin e alkoolistėve

Bazuar nė Studimin e Byrosė sė Drejtėsisė pėr Krime, Departamenti i Drejtėsisė i Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės, vetėm nė vitin 1996, ēdo ditė mesatarisht ndodhnin 2,713 raste dhunimesh.

Tė dhėnat statistikore na tregojnė se shumica e pėrdhunuesve gjatė kryerjes se krimit ishin njerėz tė dehur, pijanecė. E njėjta gjė ėshtė e vėrtetė edhe pėr rastet e ngacmimit. Sipas statistikave tė siguruara, 8% e amerikanėve kryejnė marrėdhėnie me vajzat e tyre, me mbesat e tyre, etj.

Ēdo i dymbėdhjeti/trembėdhjeti person nė Amerikė ėshtė i pėrfshirė nė marrėdhėnie seksuale me tė bijėn, mbesėn (incest). Pothuajse gati tė gjitha rastet e ‘incestit’, marrėdhėnieve prind-vajzė, ndodhin pėr shkak tė dehjes sė njeriut apo tė dy personave tė pėrfshirė. Njėri nga faktorėt kryesorė qė ka tė bėjė me pėrhapjen e SIDA-s, njėra ndėr sėmundjet mė tė tmerrshme dhe mė tė frikshme, ėshtė vetė alkoolizmi.


5. Nė fillim alkoolisti ka konsumuar vetėm sa pėr t’u dėfryer

Shumėkush mund tė debatojė nė favor tė alkoolit dhe e quan veten ‘social drinker’, njeri i cili konsumon sa pėr t’u kėnaqur. Ata pohojnė se nuk pinė mė shumė se njė apo dy gota dhe dinė tė kontrollojnė vetveten, ndaj dhe kurrė nuk dehen. Investigimet nxjerrin nė shesh se ēdo alkoolist konsumimin e alkoolit e ka filluar pėr t’u kėnaqur dhe dėfryer.

Asnjė alkoolist apo pijanec fillimisht nuk ka startuar tė pijė alkool me qellim qė tė bėhet alkoolist apo pijanec. Asnjė konsumues alkooli, i cili ka filluar tė pijė sa pėr t’u dėfryer, nuk mund tė pranojė qė unė kam konsumuar alkool prej shumė vitesh dhe kam shumė vetėkontroll dhe kurrė nuk jam dehur, madje asnjėherė tė vetme.


6. Nėse personi dehet vetėm njė herė dhe kryen ndonjė vepėr tė turpshme, ajo do ta shoqėrojė sa tė jetė gjallė

Tė supozojmė se konsumuesi i alkoolit humb vetėkontrollin vetėm njė herė. Pėrderisa ai ėshtė i dehur, ai kryen ndonjė dhunim apo bėnė marrėdhėnie me tė bijėn. Edhe nė qoftė se pėr aktin e kryer ndien keqardhje, njeriu normal ka mundėsi qė fajin e tij ta mbartė gjatė tėrė jetės se tij. Qė tė dy palėt, edhe autori i krimit edhe viktima, janė tė dėmtuar me njė dėm tė pakthyeshėm.


7. Alkooli i ndaluar edhe me Hadith

I Dėrguari i fundit, Muhamedi alejhi selam, ka thėnė:

a. Nė Sunenin e Ibni Maxhes, Vėllimi 3, Libri i Dehjes, Kapitulli 30, Hadithi numėr 3371, thotė

“Alkooli ėshtė nėna e tė gjitha tė kėqijave.”

b. Nė Sunenin e Ibni Maxhes, Vėllimi 3, Libri i Dehjes, Kapitulli 30, Hadithi numėr 3392, Muhamedi alejhi selam, thotė: “Ēdo gjė qė deh me shumicė, pakica e saj ėshtė e ndaluar”, prandaj, nuk ka justifikim pėr njė gotė apo gotėz.

c. Tė mallkuar nga Allahu i Madhėrishėm, nuk janė vetėm ata tė cilėt e konsumojnė alkoolin, mirėpo edhe ata tė cilėt nė formė tė drejtpėrdrejtė apo tėrthorazi merren me tė. Sipas Sunenit te Ibni Maxhes, Vėllimi 3, Libri i Dehjes, Kapitulli 30, Hadithi numėr 3380. Transmetohet nga Enesi –Allahu qoftė i kėnaqur me te- se Muhamedi alejhi selam ka thėnė:

“Mė erdhi Xhibrili dhe mė tha: "O Muhamed, vėrtet Allahu i Madhėrishėm e ka mallkuar alkoolin, ai i cili e shtrydh atė, pėr atė tė cilin shtrydhet, ai i cili e pi atė, ai i cili e bart atė, pėr atė tė cilin bartet, ai i cili e shet atė, pėr atė tė cilin shitet, ai i cili shėrben me tė dhe pėr atė tė cilin shėrbehet.”


8. Sėmundjet e ndėrlidhura me alkoolizmin

Ekzistojnė disa arsye shkencore pėr ndalimin e konsumimit tė alkoolit apo verės. Shifra maksimale e numrit tė vdekjeve nė botė tė shoqėruara me ndonjė shkak tė veēantė ėshtė konsumimi i alkoolit. Miliona njerėz vdesin ēdo ditė nė botė si rezultat i pirjes sė alkoolit. Nuk kam nevojė tė futem nė tė dhėnat e detajuara te tė gjitha sėmundjeve tė shkaktuara nga alkooli, pasi shumica prej tyre janė tė njohura pėrgjithėsisht.

Mė poshtė ėshtė njė listė e thjeshtė, e cila tregon disa prej sėmundjeve tė lidhura me alkoolin:

1. Cerroza e mėlēisė ėshtė ndėr sėmundjet mė tė njohura qė ndėrlidhet me alkoolizmin.

2. Tė tjera sėmundje janė kanceri i ezofagėve (Oesophagus), kanceri i kokės dhe qafės, kanceri i mėlēisė (Hepatoma), kanceri i zorrėve (Bowel), etj.

3. Ezofagu, gastriti, pankreatikėt dhe hepatitėt (mahisjet e mėlēisė) janė tė lidhura ngushtė me konsumimin e alkoolit.

4. Sėmundjet e lėkurės janė gjithashtu tė lidhura me alkoolin.

5. Ekzema, alipesia (Alopecia), distrofia i thonėve, paronychia (infektimet pėrreth thonjve). kockat e dala nė fytyrė (Angular Stomatitis), (pezmatimet pėrreth gojės), tė gjitha kėto janė sėmundje tė shpeshta nė mesin e alkoolistėve.

 
9. Alkoolizmi ėshtė ‘sėmundje’

Mjekėt tashmė janė kthyer nė liberalė kur ėshtė fjala pėr alkoolin dhe alkoolizmin e quajnė sėmundje sesa varėsi, pa tė cilėn njeriu nuk mund tė jetojė. Qendra pėr Hulumtime Islame “The Islamic Research Foundation” ka publikuar njė broshurė, nė tė cilėn shkruan: "Nėse alkooli ėshtė njė sėmundje, atėherė ajo ėshtė sėmundja e vetme qė:

- Shitet nė shishe

- Reklamohet nė gazeta, revista, nė radio dhe televizione.

- Ekzistojnė minidyqane, tregje tė licencuara pėr ta shpėrndarė/shitur atė.

- Prodhon burime tė hyrash pėr qeverinė.

- Sjell vdekje tė dhunshme nė autostrada.

- Shkatėrron jetėn e familjes dhe rritje tė krimeve.

- Nuk ka mikrobe e as viruse.

 

Alkoolizmi nuk ėshtė sėmundje – ajo ėshtė punė dhe prodhim i shejtanit

Allahu i Madhėrishėm, nė librin e Tij na ka tėrhequr vėrejtjen kundėr kėtij kurthi djallėzor. Islami quhet “Din-ul-Fitrah”, apo fe e natyrshmėrisė sė njeriut.

Tė gjithė urdhrat kuranorė kanė pėr qėllim ruajtjen e pozitės sė natyrshmėrisė sė njeriut. Alkooli ėshtė njė devijim dhe shmangie nga kjo gjendje normale, si pėr individin edhe pėr shoqėrinė. Alkooli e degradon njeriun nė njė nivel mė tė ulėt sesa kafshėt, kurse njeriu pretendon se ėshtė mė superior. Si rrjedhojė, konsumimi i alkoolit ėshtė i ndaluar nė Islam.[2]

 

 

Dr Zakir Naik
Pėrktheu nga gjuha angleze
: Mr. Sc. Fehim Dragusha
16.8.2009


[1]) El-Maideh (5), ajeti; 90

[2]) Sipas disa shkencėtarėve amerikanė pranė Universitetit tė Bostonit, ata kanė arritur tė konstatojnė se pirja e alkoolit lidhet ngushtė me zvogėlimin e vėllimit tė trurit. Kėto tė dhėna i publikoi revista; “Archives of Neurology”, tė bazuara nė studimin e 1839 personave tė shėndoshė, me moshė mesatare 61 vjeē. Me kėtė rast, ėshtė parė se konsumimi i alkoolit ka lidhje proporcionale me zvogėlimin e vėllimit tė trurit. Sipas kėtij studimi, ata tė cilėt asnjėherė nuk kanė pirė alkool posedojnė tru mė tė madh sesa ata qė e kanė konsumuar atė. Mesatarisht, ata qė nuk kishin pirė kurrė alkool kishin tru rreth 1.5% mė tė madh sesa konsumuesit e rregullt tė alkoolit. Shkencėtarėt mendojnė se dehidrimi i vazhdueshėm, qė lidhet me pirjen e alkoolit, mund tė ketė ndikim negativ nė tė gjitha indet e ndjeshme e jo vetėm nė tru. (Shėn. i pėrkthyesit).

                                                      www.klubikulturor.com