Alkooli qė nga kohėrat e lashta ka qenė
mallkim i shoqėrisė njerėzore. Ai edhe sot vazhdon t’u
kushtojė jetėn shumė njerėzve dhe miliona tė tjerėve u
shkakton fatkeqėsi e dhimbje tė tmerrshme anekėnd botės.
Alkooli ėshtė rrėnja bazė e cila ka shkaktuar probleme
tė shumta, me tė cilat po pėrballet shoqėria.
Statistikat e krimit, shtimi i rasteve tė sėmundjeve
psikike (mendore), miliona shtėpi tė prishura nė tė
gjithė botėn dėshmojnė heshtazi pėr fuqinė shkatėrruese
dhe tė dėmshme tė alkoolit.
1. Ndalimi i alkoolit nė Kuran
Kurani Famėmadh e ndalon pirjen e alkoolit nė ajetet
vijuese:
“O besimtarė! Me tė vėrtetė, pijet alkoolike, bixhozi,
idhujt dhe shigjetat e fallit janė vepra tė ndyta nga
punėt e djallit. Prandaj, largohuni nga kėto, me qėllim
qė tė shpėtoni!”
Bibla e ndalon konsumimin e alkoolit nė citatet e
mėposhtme:
a. “Vera ėshtė njė objekt tallje, pija e fortė ėshtė
tėrbim dhe xhindosje; dhe kushdo qė ėshtė mashtruar nė
kėtė mėnyrė, ai nuk ėshtė njeri i menēur.” [Proverbat
20:1]
b. “Dhe mos u dehuni me verė (raki).” [Efesianėve
5:18]
3.
Alkooli pengon qendrėn e intelektit (e
pengon njeriun tė mendojė, logjikojė)
Qeniet njerėzore nė trurin e tyre
posedojnė njė qendėr penguese, e cila nuk i lejon atyre
tė logjikojnė. Ky sistem, i cili gjendet nė tru, e
pengon njeriun qė tė veprojė gjėra tė cilat ai i
konsideron si tė gabuara. Pėr shembull, njeriu nga
natyrshmėria e tij nuk pėrdor gjuhė fyese kur u
drejtohet prindėrve apo tė moshuarve (pleqve). Po ashtu,
edhe nėse ai ka pėr t’iu pėrgjigjur thirrjes sė natyrės
(pėr kryerjen e nevojės fiziologjike), ‘qendra penguese’
(inhibitory centre), do ta pengojė atė qė ta bėjė kėtė
nė prani tė njerėzve. Prandaj, pėr kėtė, atij i duhet ta
pėrdorė tualetin (banjėn).
Kur njeriu konsumon alkool, qendra penguese ėshtė e
ndaluar vetvetiu.
Kjo ėshtė pikėrisht arsyeja qė njeriun e dehur shpesh e
gjejmė tė llastuar dhe tė involvuar nė sjellje tė cilat
aspak nuk janė tipare dhe veēori tė tij.
Shembull tjetėr kemi po ashtu personin e dehur, te cilin
e gjejmė tė ketė pėrdorur fjalė te pista dhe tė
fėlliqura, ē’ėshtė mė e keqja, ai fare nuk i vėren kėto
gabime edhe po qė se me tė tilla fjalė u ėshtė drejtuar
prindėrve tė tij. Shumė prej pijanecėve urinojnė nė
rrobat e tyre, ata jo vetėm qė nuk dinė tė flasin, por
as tė ecin si duhet nuk dinė. Ata madje edhe sillen keq.
4. Rastet e prostitucionit, dhunimeve,
marrėdhėnieve seksuale tė prindit me tė bijėn, SIDA,
janė shėnuar mė sė shumti nė mesin e alkoolistėve
Bazuar nė Studimin e Byrosė sė Drejtėsisė pėr Krime,
Departamenti i Drejtėsisė i Shteteve tė Bashkuara tė
Amerikės, vetėm nė vitin 1996, ēdo ditė mesatarisht
ndodhnin 2,713 raste dhunimesh.
Tė dhėnat statistikore na tregojnė se shumica e
pėrdhunuesve gjatė kryerjes se krimit ishin njerėz tė
dehur, pijanecė. E njėjta gjė ėshtė e vėrtetė edhe pėr
rastet e ngacmimit. Sipas statistikave tė siguruara, 8%
e amerikanėve kryejnė marrėdhėnie me vajzat e tyre, me
mbesat e tyre, etj.
Ēdo i dymbėdhjeti/trembėdhjeti person nė Amerikė ėshtė i
pėrfshirė nė marrėdhėnie seksuale me tė bijėn, mbesėn
(incest).
Pothuajse gati tė gjitha rastet e ‘incestit’,
marrėdhėnieve prind-vajzė, ndodhin pėr shkak tė dehjes
sė njeriut apo tė dy personave tė pėrfshirė. Njėri nga
faktorėt kryesorė qė ka tė bėjė me pėrhapjen e SIDA-s,
njėra ndėr sėmundjet mė tė tmerrshme dhe mė tė frikshme,
ėshtė vetė alkoolizmi.
5. Nė fillim alkoolisti ka konsumuar
vetėm sa pėr t’u dėfryer
Shumėkush mund tė debatojė nė favor tė alkoolit dhe e
quan veten ‘social drinker’, njeri i cili konsumon sa
pėr t’u kėnaqur. Ata pohojnė se nuk pinė mė shumė se njė
apo dy gota dhe dinė tė kontrollojnė vetveten, ndaj dhe
kurrė nuk dehen. Investigimet nxjerrin nė shesh se ēdo
alkoolist konsumimin e alkoolit e ka filluar pėr t’u
kėnaqur dhe dėfryer.
Asnjė alkoolist apo pijanec fillimisht nuk ka startuar
tė pijė alkool me qellim qė tė bėhet alkoolist apo
pijanec.
Asnjė konsumues alkooli, i cili ka filluar tė pijė sa
pėr t’u dėfryer, nuk mund tė pranojė qė unė kam
konsumuar alkool prej shumė vitesh dhe kam shumė
vetėkontroll dhe kurrė nuk jam dehur, madje asnjėherė tė
vetme.
6. Nėse personi dehet vetėm njė herė dhe
kryen ndonjė vepėr tė turpshme, ajo do ta shoqėrojė sa
tė jetė gjallė
Tė supozojmė se konsumuesi i alkoolit humb
vetėkontrollin vetėm njė herė. Pėrderisa ai ėshtė i
dehur, ai kryen ndonjė dhunim apo bėnė marrėdhėnie me tė
bijėn. Edhe nė qoftė se pėr aktin e kryer ndien
keqardhje, njeriu normal ka mundėsi qė fajin e tij ta
mbartė gjatė tėrė jetės se tij. Qė tė dy palėt, edhe
autori i krimit edhe viktima, janė tė dėmtuar me njė dėm
tė pakthyeshėm.
7. Alkooli i ndaluar edhe me Hadith
I Dėrguari i fundit, Muhamedi alejhi selam, ka thėnė:
a.
Nė Sunenin e Ibni Maxhes, Vėllimi 3, Libri i Dehjes,
Kapitulli 30, Hadithi numėr 3371, thotė
“Alkooli ėshtė nėna e tė gjitha tė kėqijave.”
b.
Nė Sunenin e Ibni Maxhes, Vėllimi 3, Libri i Dehjes,
Kapitulli 30, Hadithi numėr 3392, Muhamedi alejhi selam,
thotė: “Ēdo gjė qė deh me shumicė, pakica e saj ėshtė
e ndaluar”, prandaj, nuk ka justifikim pėr njė gotė
apo gotėz.
c.
Tė mallkuar nga Allahu i Madhėrishėm, nuk janė vetėm ata
tė cilėt e konsumojnė alkoolin, mirėpo edhe ata tė cilėt
nė formė tė drejtpėrdrejtė apo tėrthorazi merren me tė.
Sipas Sunenit te Ibni Maxhes, Vėllimi 3, Libri i Dehjes,
Kapitulli 30, Hadithi numėr 3380. Transmetohet nga Enesi
–Allahu qoftė i kėnaqur me te- se Muhamedi alejhi selam
ka thėnė:
“Mė erdhi Xhibrili dhe mė tha: "O Muhamed, vėrtet Allahu
i Madhėrishėm e ka mallkuar alkoolin, ai i cili e
shtrydh atė, pėr atė tė cilin shtrydhet, ai i cili e pi
atė, ai i cili e bart atė, pėr atė tė cilin bartet, ai i
cili e shet atė, pėr atė tė cilin shitet, ai i cili
shėrben me tė dhe pėr atė tė cilin shėrbehet.”
8. Sėmundjet e ndėrlidhura me alkoolizmin
Ekzistojnė disa arsye shkencore pėr ndalimin e
konsumimit tė alkoolit apo verės.
Shifra maksimale e numrit tė vdekjeve nė botė tė
shoqėruara me ndonjė shkak tė veēantė ėshtė konsumimi i
alkoolit. Miliona njerėz vdesin ēdo ditė nė botė si
rezultat i pirjes sė alkoolit. Nuk kam nevojė tė futem
nė tė dhėnat e detajuara te tė gjitha sėmundjeve tė
shkaktuara nga alkooli, pasi shumica prej tyre janė tė
njohura pėrgjithėsisht.
Mė poshtė ėshtė njė listė e thjeshtė, e cila tregon disa
prej sėmundjeve tė lidhura me alkoolin:
1. Cerroza e mėlēisė ėshtė ndėr sėmundjet mė tė njohura
qė ndėrlidhet me alkoolizmin.
2.
Tė tjera sėmundje janė kanceri i ezofagėve (Oesophagus),
kanceri i kokės dhe qafės, kanceri i mėlēisė (Hepatoma),
kanceri i zorrėve (Bowel), etj.
3.
Ezofagu, gastriti, pankreatikėt dhe hepatitėt (mahisjet
e mėlēisė) janė tė lidhura ngushtė me konsumimin e
alkoolit.
4.
Sėmundjet e lėkurės janė gjithashtu tė lidhura me
alkoolin.
5.
Ekzema, alipesia (Alopecia), distrofia i thonėve,
paronychia (infektimet pėrreth thonjve). kockat e dala
nė fytyrė (Angular Stomatitis),
(pezmatimet pėrreth gojės), tė gjitha kėto janė sėmundje
tė shpeshta nė mesin e alkoolistėve.
9. Alkoolizmi ėshtė ‘sėmundje’
Mjekėt tashmė janė kthyer nė liberalė kur ėshtė fjala
pėr alkoolin dhe alkoolizmin e quajnė sėmundje sesa
varėsi, pa tė cilėn njeriu nuk mund tė jetojė. Qendra
pėr Hulumtime Islame “The Islamic Research Foundation”
ka publikuar njė broshurė, nė tė cilėn shkruan: "Nėse
alkooli ėshtė njė sėmundje, atėherė ajo ėshtė sėmundja e
vetme qė:
- Shitet nė shishe
- Reklamohet nė gazeta, revista, nė radio dhe
televizione.
- Ekzistojnė minidyqane, tregje tė licencuara pėr ta
shpėrndarė/shitur atė.
- Prodhon burime tė hyrash pėr qeverinė.
- Sjell vdekje tė dhunshme nė autostrada.
- Shkatėrron jetėn e familjes dhe rritje tė krimeve.
- Nuk ka mikrobe e as viruse.
Alkoolizmi nuk ėshtė sėmundje – ajo ėshtė
punė dhe prodhim i shejtanit
Allahu i Madhėrishėm, nė librin e Tij na ka tėrhequr
vėrejtjen kundėr kėtij kurthi djallėzor. Islami quhet
“Din-ul-Fitrah”, apo fe e natyrshmėrisė sė njeriut.
Tė gjithė urdhrat kuranorė kanė pėr qėllim ruajtjen e
pozitės sė natyrshmėrisė sė njeriut. Alkooli ėshtė njė
devijim dhe shmangie nga kjo gjendje normale, si pėr
individin edhe pėr shoqėrinė. Alkooli e degradon njeriun
nė njė nivel mė tė ulėt sesa kafshėt, kurse njeriu
pretendon se ėshtė mė superior. Si rrjedhojė, konsumimi
i alkoolit ėshtė i ndaluar nė Islam.[2]
Dr Zakir Naik
Pėrktheu nga gjuha angleze:
Mr. Sc. Fehim Dragusha
16.8.2009
[2]) Sipas disa shkencėtarėve amerikanė pranė
Universitetit tė Bostonit, ata kanė arritur tė
konstatojnė se pirja e alkoolit lidhet ngushtė me
zvogėlimin e vėllimit tė trurit. Kėto tė dhėna i
publikoi revista; “Archives of Neurology”, tė bazuara nė
studimin e 1839 personave tė shėndoshė, me moshė
mesatare 61 vjeē. Me kėtė rast, ėshtė parė se konsumimi
i alkoolit ka lidhje proporcionale me zvogėlimin e
vėllimit tė trurit. Sipas kėtij studimi, ata tė cilėt
asnjėherė nuk kanė pirė alkool posedojnė tru mė tė madh
sesa ata qė e kanė konsumuar atė. Mesatarisht, ata qė
nuk kishin pirė kurrė alkool kishin tru rreth 1.5% mė tė
madh sesa konsumuesit e rregullt tė alkoolit.
Shkencėtarėt mendojnė se dehidrimi i vazhdueshėm, qė
lidhet me pirjen e alkoolit, mund tė ketė ndikim negativ
nė tė gjitha indet e ndjeshme e jo vetėm nė tru. (Shėn.
i pėrkthyesit).