Hytbe

Shkencore
Urtėsi

Ėndėrrat

Ligjėrata

Ilahi

Faqja juaj

Faqja kryesore

Kuran

Hadith
Akide

Fikh

Tefsir

Tema

Pyetje

 

www.albislam.com
 
www.fjalaebukur.com
 
www.ankebut.com
 
www.krenaria.com
 
www.dritaebesimit.com
 
www.audionur.com
 
www.pertymoter.net
 
www.islamgjakova.net
 

 
 
 
 
 
 
 
 
Nė xhaminė ku faleshim kam hetuar se nuk faleshim nė drejtimin e duhur

Pyetja:

Eselamu alejkum!
Allahu ju shpėrbleftė me xhenetin Firdeus inshallah pėr punėn e shkėlqyer e tė palodhur qė po bėni. Jam njė vėlla nga Zvicra, qė elhamdulilah i fal tė pesė kohėt e namazit, po ashtu edhe namaz nate. Por kam njė problem. Nė xhaminė ku falesha, e qė edhe unė me ndihmėn e Allahut e ēela, kam hetuar se nuk falemi nė drejtim tė duhur, d.m.th. gabim faleshim, nė vend tė 255 shkallė (gradė), ne faleshim nė 230 shkallė. E ftova menjėherė kryesinė dhe imamin pėr tė diskutuar kėtė ēėshtje, pasi unė isha kryetar, por imami nuk u pajtua fare me kėtė dhe kėmbėnguli dhe tha se ne do tė falemi kėshtu edhe nė tė ardhmen. U mundova ta bindja me argumentet e Allahut, ajetet 144, 149, 150 tė sures Bekare, por krejt e kotė dhe mė akuzoi se po bėja gjoja fitne dhe mė kėrcėnoi. U munduam edhe me metoda tė tjera, por kot. Ne dhamė dorėheqje dhe u larguam edhe nga xhamia. Tani unė dhe disa tė tjerė falemi gjetiu, ndėrsa ai vazhdon akoma ashtu me mendjemadhėsi.
Andaj, hoxhė i nderuar, a kam vepruar mirė duke iu frikėsuar Allahut pėr fėrkime tė mėtutjeshme dhe a pranohet ai namaz qė bėhet nė atė mėnyrė tė qėllimtė?
Pėrgjigjen mund ta vendosni te PYTJE, qė tė kenė qasje edhe tė tjerėt, natyrisht edhe mua nė kėtė adresė. Kam provuar ta shtroj kėtė pyetje lart, nė faqen e duhur, pesė herė, por pa sukses, andaj zgjodha kėtė mėnyrė.
Allahu ju shpėrbleftė inshallah! Amin!




Pėrgjigj
ja
:

Falėnderimet i takojnė Allahut, paqja dhe bekimet e Tij qofshin mbi tė Dėrguarin e Tij Muhamed, mbi familjen e tij, mbi shokėt e tij dhe mbi tė gjithė ata qė ndjekin rrugėn e tij deri nė Ditėn e Gjykimit.
Sė pari: Padyshim kthimi nga kibla ėshtė prej kushteve tė vėrtetėsisė sė namazit dhe nėse besimtari qėllimisht e fal namazin nė drejtim tjetėr dhe kėtė e bėn pa ndonjė arsye tė qėndrueshme, namazi i tij nuk ėshtė i pranuar me konsensus tė dijetarėve. Por, kėtu duhet tė kemi parasysh njė ēėshtje mjaft me rėndėsi, ajo ėshtė se kthimi kah kibla dallon, varėsisht ku gjendemi. Kėshtu qė nėse jemi nė brendėsi tė Xhamisė sė Haremit (Qabes), gjatė faljes jemi tė obliguar qė kur tė drejtohemi kah kibla tė synojmė thelbin e Qabes, prandaj shohim se safat e renditura brenda Xhamisė sė Haremit janė harkore. Pėr atė qė falet brenda qytetit tė Mekės kėrkohet qė tė drejtohet kah xhamia (haremi), kurse pėr atė qė falet jashtė Mekės, kibla e tij ėshtė vetė Meka dhe nga ai kėrkohet qė tė kthehet nė drejtim tė kėtij qyteti.
Prandaj, nėse shmangemi nga drejtimi i kiblės pėr pak, mendimi i dijetarėve ėshtė qė nėse kjo shkakton pėrēarje dhe nuk kemi mundėsi ta ndryshojmė, atėherė duhet tė heshtim, pasi muslimanėt qė janė jashtė Mekės janė tė urdhėruar tė kthehen nga ana e Qabes (el xhihe), e jo ta qėllojnė detyrimisht thelbin e Qabes.

Tirmidhiu dhe Ibėn Maxheja shėnojnė njė hadith, tė cilėn shejh Albani nė librin “Mishkatul Mesabih” dhe nė librin “Irvaul Galil” e cilėson tė saktė, se Muhamedi salallahu alejhi ue selem u ka thėnė banorėve tė Medinės: “Ndėrmjet lindjes dhe perėndimit ėshtė kible.” Pėrmendja e lindjes dhe e perėndimit nė pėrkufizimin e kiblės nė kėtė hadith ka tė bėjė me Medinėn, pasi ai kėtė ua tha banorėve tė kėtij vendi dhe nėse jemi nė Medinė, Meka i bie nė atė anė. Por ajo qė nxjerrim nga ky hadith ėshtė se si Muhamedi salallahu alejhi ue selem e ka pėrkufizuar kiblėn me hapėsirėn ndėrmjet lindjes dhe perėndimit dhe ky pėrkufizim ėshtė shumė i qartė, se nė tė nuk kėrkohet detyrimisht qėllimi i esencės sė Qabes, por e kėrkuar ėshtė ana (el xhihe). Prandaj, fukahatė kanė theksuar se shmangia e vogėl nuk bėn dėm, por ajo qė nuk pranohet ėshtė shmangia nga ana. Edhe tek ajetet qė urdhėrojnė kthimin kah kibla pėrmendet ana (shatėr). Allahu i Lartėsuar thotė: “Pra kthehu anės sė xhamisė sė shenjtė (Qabes), dhe kudo qė tė jeni (o besimtarė) kthehuni kah ajo anė.” (Bekare, 144)
Ibėn Kudame thotė: “Tė drejtuarit kah kibla ėshtė kusht i namazit dhe nė kėtė nuk ka dallim nė mes farzit dhe nafiles... dhe ėshtė vaxhib pėr atė qė ėshtė larg nga Meka qė t’ia qėllojė anės e jo esencės sė Qabes. Imam Ahmedi thotė se nė mes tė lindjes dhe perėndimit ėshtė kible dhe nėse shmanget nga kibla pak, nuk prish punė, por ai duhet tė hulumtojė mesin. Kjo ėshtė thėnie e Ebu Hanifes gjithashtu...” (Mugni, vėll. I, f.100-101)
Gjithashtu, nė lidhje me kėtė shejh Muhamed Ibėn Salih Uthejmini, Allahu e mėshiroftė, thotė: “Drejtimi kah kibla mund tė jetė ose tė drejtohemi nė thelb tė kiblės, e ajo ėshtė Qabja, ose tė drejtohemi nė anėn e kiblės. Nėse njeriu ėshtė afėr Qabes dhe ka mundėsi ta shoh atė, atėherė ai ėshtė i urdhėruar tė kthehet nė thelbin e Qabes, pasi ajo ėshtė esenca. Por, nėse ėshtė larg nga Qabja dhe nuk ka mundėsi ta shohė atė, atėherė ai ka obligim tė kthehet nga ana e saj. Sa mė larg qė ėshtė njeriu nga Meka, aq mė e gjerė ėshtė pėr tė ana nga e cila drejtohet, pėr arsye se sa mė shumė largohemi nga rrethi, aq mė i gjerė bėhet ai. Pėr kėtė Profeti salallahu alejhi ue selem thotė: “Ndėrmjet lindjes dhe perėndimit ėshtė kible” dhe kjo ka tė bėjė me banorėt e Medinės, kurse dijetarėt vėrtetojnė se shmangia e lehtė nuk bėn dėm.”

Sė dyti: Duke pasur parasysh thėniet e fukahave rreth kėsaj problematike, disa nga tė cilat u pėrmendėn mė lart, themi se dallimi 255 shkallė nė 230 ėshtė shmangie nga drejtimi i kiblės, por shmangia prej 25 shkallėsh (gradėsh) nuk ėshtė e madhe, sa tė detyrohemi tė tėrhiqemi nga ajo xhami dhe tė mos jemi tė pranishėm nė faljen e namazeve, e aq mė pak tė themi se meriton tė ngrihen polemika shterpė, pėrēarje, keqkuptime dhe armiqėsi me pjesėtarėt e tjerė tė xhamisė (xhematin). Prandaj, iniciativa juaj fillestare pėr ndryshimin e kėsaj gjendjeje me vend, por kur keni vėrejtur se nuk po merret parasysh dhe se ėshtė duke u pėrshkallėzuar situata, ka qenė e duhur qė menjėherė ta ndėrpritnit fitnen dhe tė kėrkonit falje nga imami dhe tė vazhdonit kontributin tuaj nė xhami, qoftė si anėtar i kėshillit apo nė ndonjė formė tjetėr e mos tė themi tė faleni aty.
Ashtu si sqaruam mė herėt, nė kthimin nga kibla nuk ėshtė e detyrueshme qė ta qėllojmė esencėn e Qabes, por mjafton ana dhe ky qėndrim ėshtė i qartė, i argumentuar dhe me kėtė kanė vepruar fukahatė. Madje disa nga dijetarėt bashkėkohorė, kur janė pyetur rreth problemeve tė kėtilla, tė cilat janė tė pranishme nė shumė vende, qoftė nė perėndim apo gjetiu, kanė thėnė se pėr hir tė ruajtjes sė unitetit nuk duhet tė ngremė debate dhe pėrēarje, derisa mospajtimi ėshtė brenda 45 shkallėve (gradėve), pasi brenda kėtyre shkallėve nuk ndryshohet ana. Kurse nė xhaminė tuaj bėhet fjalė pėr 25 shkallė, shumė mė pak sesa kanė pėrmendur ata.

Nė fund, ju pėrgėzojmė pėr mundin dhe padyshim qėllimi juaj ishte i shenjtė dhe i qėlluar, por pasi tani nuk arritėt tė pėrmirėsoni dhe mospajtimi nuk ėshtė aq i madh, ėshtė brenda kornizave tė vlefshmėrisė sė namazit, kėrkohet nga ju qė tė ktheheni nė xhami dhe t`i kėrkoni falje imamit dhe tė vazhdoni tė ndihmoheni nė vepra tė mira ashtu si ka urdhėruar Allahu i Lartėsuar: “Ndihmohuni mes vete me tė mira dhe nė tė mbara, e mosni nė mėkate e armiqėsi.” (Maide, 2). Mos t’ju mashtrojė shejtani e tė thoni se unė isha nė hak dhe sa ai nuk ėshtė sjellė mirė me mua e fjalė tė ngjashme, me tė cilat shejtani do tė tentojė tė tė privojė nga pėrfitimet dhe shpėrblimet qė do tė arrish me kėtė hap. Lus Allahun e Lartėsuar t’ju shpėrblejė pėr kontributin qė po jepni nė ato vende nė pėrcjelljen e fjalės sė Allahut!

Alaudin Abazi
8.6.2007

                                             www.klubikulturor.com