Poema e besimit

 
 

               

Fjalėt e autorit:

Kush thotė se sheh Zotin nė kėtė botė

Ai ėshtė mohues, teprues dhe kokėfortė

 

Librat e Allahut ka kundėrshtuar e ata qė janė dėrguar

Nga Ligji i shenjtė i Zotit ėshtė shmangur e larguar

 

Ėshtė prej atyre qė pėr ta Zoti ynė ka thėnė

Nė ditėn e Gjykimit tė nxirė nė fytyrė do tė jenė

 

Do ta shohin Atė, robėrit e Tij nė Xhenete

Siē ėshtė saktėsuar nė lajme me senede3

 

     Drejtimi i pasuesve tė sunetit dhe xhematit beson se Allahu i Madhėruar nuk shihet nė kėtė botė, nė kundėrshtim me disa sufi tė cilėt thanė: se Allahut mund tė shikohet nė kėtė botė.

Nė Sahihun e Imam Muslimit trasmetohet se Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi tė!) ka thėnė: “Dijeni se ju nuk do ta shihni Zotin tuaj derisa tė vdisni.”

E pėr kėtė nuk ka mosmarrveshje ndėrmjet pasuesve tė sunetit. Ndėrsa nė lidhje me Profetin (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi tė!), nė natėn e miraxhit, ka dy mendime:

I pari: ėshtė edhe mendimi i shumicės sė dijetarėve tė cilin e ka mbėshtetur Aishja (Allahu qoftė i kėnaqur prej saj!) dhe shumica e shokėve tė Profetit, se ai nuk e ka parė Allahun.

Transmetohet nė njė hadith tė saktė se Mesruku e ka pyetur Aishen (Allahu qoftė i kėnaqur prej saj!): “A e ka parė i Dėrguari i Allahut Zotin e tij? ” Ajo tha: “Po mė rrėnqethet trupi nga ajo qė the.” Pastaj shtoi: “Kush thotė se Muhamedi (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi tė!) e ka parė Zotin e tij vetėm se ka gėnjyer.” Muslimi.

I dyti: Ėshtė mendimi i Abdullah bin Abasit dhe disa dijetarėve se ai e ka parė Zotin e Madhėruar. Disa prej tyre janė argumentuar me hadithin tė cilin e transmeton Imam Muslimi prej Ebu Dherrit (Allahu qoftė i kėnaqur prej tij!) se ai ka pyetur Profetin (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi tė!) duke thėnė: “A e pe Zotin tėnd?” Ai tha: “Pashė dritė.”

Sipas njė tjetėr transmetimi: “ishte dritė si mud ta shihja unė Atė?!”

Ty dyja transmetimet nuk tregojnė pohimin e shikimit, por tregojnė se Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi tė!) ka parė perden, sepse perdja e Tij ėshtė dritė, siē ka ardhur nė hadithin e transmetuar nga Buhariu nga Ebu Musa (Allahu qoftė i kėnaqur prej tij) i cili ka thėnė: “I Dėrguari i Allahut doli pėrpara nesh dhe na kėshilloi pėr pesė gjėra, duke thėnė:

 

“Me tė vėrtetė Allahu nuk fle as nuk i shkon pėr shtat Atij tė fjejė. Ai ėshtė qė i ul gradat dhe i ngre ato. Veprat e natės ngrihen tek Ai para agimit tė ditės dhe veprat e ditės para ngrysjes. Mbulesa e Tij ėshtė dritė qė sikur ta zbulonte atė do tė digjte me njė rreze fare tė hollė, nga Madhėshtia e Fytyrės sė Tij, deri aty ku mbaron shikimi.”

 

      Fjala e autorit: “Ai ėshtė zindijk”. Domethėnė mohues, dezertues, hipokrit.

      Fjala e tij “teprues” domethėnė i ka tejkaluar kufinjtė, e cila vjen nga fjala e Allahut tė Madhėruar:

 

“Vėrtet kur uji u ngrit tej kufijve tė tij, Ne ju mbajtėm juve nė lundruese (anije)El Haka 11.

   

      Fjala e tij “kokėfortė” domethėnė qė ka dalė nga bindja (kryengritės), e cila vjen nga Fjala e Allahut tė Madhėruar:

 

“Ata nuk lusin tjetėr pėrveē Tij, vetėm se femra, dhe nuk lusin tjetėr pėrveē djallit, njė kundėrshtues i pėrhershėm.” Nisa 117.

 

      Fjala e tij “Librat e Allahut ka kundėrshtuar e ata qė janė dėrguar”. Pėr kundėrshtimin e librave, Allahu i Madhėruar na tregon nėpėrmjet historisė sė Musait ku thotė:

 

“E kur Musai erdhi nė kohėn qė caktuam dhe i foli Zoti i vet, ai tha: “Zoti im! Mė mundėso tė tė shoh!” Ai i tha: “Ti nuk ke mundėsi tė mė shohėsh, por shiko kodrėn, e nėse ajo qėndron nė vendin e vet, ti do tė mė shohėsh Mua.” Kur u kthye nga kodra, njė pjesė e dritės nga Zoti i Tij e bėri atė (kodrėn) thėrrmi, e Musait i ra tė fikėt. Kur erdhi nė vete tha: “E Lartė ėshtė Madhėria Jote, pendohem te Ti dhe unė jam i pari i besimtarėve.” Araf 143.

 

      Kur Musai nuk arriti ta shikojė Atė, e kush tjetėr veē tij mund ta shohė?!

      Ndėrsa pėr kundėshtim ndaj tė dėrguarve kemi paralajmėrimin qė i bėri Profeti popullit tė tij nga dexhali, siē na ėshtė sqaruar se nuk ka pasur asnjė profet qė nuk e ka paralajmėruar popullin prej tij, pastaj ka thėnė:

 

“Ju nuk do ta shihni Zotin tuaj derisa tė vdisni.”

     

      Fjala e tij: “ėshtė shmangur” do tė thotė ka devijuar nga Sheriati, tė cilin Allahu i Madhėruar e ka lartėsuar dhe shenjtėruar.

“E larguar” domethėnė nga rruga e drejtė.

      Fjala e tij: “Nė Ditėn e Gjykimit tė nxirė nė fytyrė do tė jenė” sinjalizon Fjalėn e Allahut tė Madhėruar:

 

 “E Ditėn e Kiametit, do t’i shohėsh fytyrat e atyre qė gėnjyen ndaj Allahut, tė nxira.” Zumer 60.

 

      Gjithashtu sinjalizon Fjalėn tjetėr tė Tij:

 

“Nė ditėn kur ka fytyra qė zbardhen dhe ka fytyra qė nxihen.” Ali Imran 106.

 

      Ibnu Abasi (Allahu qoftė i kėnaqur prej tij!) ka thėnė:

“Do tė zbardhen fytyrat e ndjekėsve tė sunetit dhe do tė nxihen fytyrat e bidatēinjve (risixhinjve).”

Kjo tregon se kush pohon shikimin e Allahut ka bėrė bidat tė shėmtuar nė kėtė fe dhe pėr shkak tė kėsaj do tė ringjallet me fytyrė tė nxirė

     

Fjala e autorit: “Do ta shohin Atė, robėrit e Tij nė Xhenete” pėr kėtė pasuesit e sunetit dhe xhematit janė tė njė mendimi.

      Allahu i Madhėruar ka thėnė:

 

“Atė ditė do tė ketė fytyra tė ndritura. Qė Zotin e tyre shikojnė.” Kijameh 22-23.

 

      Gjithashtu thotė:

 

“Atyre qė bėjnė vepra tė mira, u takon e mira dhe mė tepėr…” Junus 26.

 

      Nė hadithin tė cilin e ka nxjerrė Ibnu Xheriri dhe Ibnu Ebi Hatim nga Ebu Musa el Esharij (Allahu qoftė i kėnaqur prej tij!) se Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi tė!) ka thėnė:

 

“Vėrtet, Allahu do tė dėrgojė Ditėn e Kiametit njė thirrės qė do tė thėrrasė: “O banorė tė xhenetit! -me njė zė qė do ta dėgjojė i pari dhe i fundit i tyre- Vėrtet Allahu ju ka premtuar juve tė mirėn dhe shtesė. E mira ėshtė xheneti dhe shtesa ėshtė shikimi i Fytyrės sė Mėshiruesit tė Madhėruar.”

 

Allahu i Madhėruar thotė:

 

“Jo dhe jo! Atė ditė do tė jenė tė penguar prej (shikimit tė) Zotit tė tyre.”Mutafifin15.

     

      Imam Shafiu dhe tė tjerė kanė thėnė: “Armiqtė e Tij nuk do ta shikojnė Allahun pėr shkak tė zemėrimit tė Tij me ta, ndėrsa besimtarėt do ta shohin Atė tė gėzuar.”

     

      Fjala e tij: “Siē ėshtė saktėsuar nė lajme me senede4” tregon se hadithet mbi shikimin (e Allahut) kanė mbėrritur kufirin e teuaturit5, tė cilat transmetohen nga transmetues tė saktė nė librat e suneneve dhe mesanidėve (libra tė transmetimit tė haditheve) mbi rreth 30 sahabė. Njė prej tyre ėshtė hadithi tė cilin e transmeton Buhariu dhe Muslimi nga Xherir Ibn Abdullah (Allahu qoftė i kėnaqur prej tij!) se Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi tė!) ka thėnė:

 

“Vėrtet,  ju do ta shihni Zotin tuaj ashtu siē shikoni Hėnėn. Dhe nuk do tė shtyheni ndėrmjet jush pėr ta parė.”

 

      Xhehmijtė6 dhe mutezilėt e kanė pėrgėnjeshtruar shikimin e Allahut tė Madhėruar nė botėn tjetėr dhe tė gjitha ajetet dhe hadithet i kanė interpretuar jo nė kuptimin e tyre origjinal. Kėshtu ata kanė thėnė pėr fjalėn e Allahut tė Madhėruar: "Qė Zotin e tyre e shikojnė" ka kuptimin “Ata janė nė pritje tė shpėrblimit tė Tij”, por pa dyshim, interpretimi i tyre ėshtė i pavlerė, sepse ajeti, qė sipas tyre, ka ardhur nė mėnyrė alegorike pėr tė treguar shpėrblimin, nuk tregon shpėrblim, pasi  nė pritje nuk ka shpėrblim, por dhimbje dhe vėshtirėsi. Njė problem tjetėr ėshtė se nė gjuhėn arabe fjala “en nedhar” nėse shoqėrohet me parafjalėn ila (tek) vjen me kuptimin e tė shikuarit, ndėrsa kur shoqėrohet me parafjalėn fi (nė) vjen me kuptimin e tė medituarit, ashtu siē pėrmendet nė Fjalėn e Allahut tė Madhėruar:

 

“A nuk vėshtruan ata me vėmendje pushtetin e madh nė qiej e nė Tokė…” Araf 185

 

Domethėnė meditojnė. 

Mund tė pėrftohet edhe kuptimi i tė priturit, kur nuk ndiqet nga parafjalė, siē ka ardhur nė Fjalėn e Allahut tė Madhėruar: "...na pritni tė ndriēohemi prej dritės suaj."

Apo Fjala e Tij:

 

“… e do tė shoh se ēka do tė na sjellin tė dėrguarit.” Neml 35,

 

Domethėnė do tė qėndroj nė pritje se ēdo tė sjellin tė dėrguarit.

Si kundėrpėrgjigje ndaj interpretimit tė tyre tė kotė, mjafton ajo qė transmetuam mė parė nga Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi tė!). Kur ata kanė keqinterpretuar ēka vijoi mė lart, ēfarė mund tė bėjnė me lutjen e Profetit (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi tė!) drejtuar Allahut: "Tė lutem Ty tė mė mundėsosh tė shikoj Fytyrėn Tėnde tė Nderuar!"?!

 

Ndėrsa argumentimi i tyre me Fjalėn e Allahut tė Madhėruar:

 

“…Ti nuk ke mundėsi tė mė shohėsh…” Araf 143

 

nuk nėnkupton mohimin e plotė tė tė shikuarit, pasi Ai nuk ka thėnė: "Unė nuk shihem" apo "nuk lejohet shikimi Im". Pra, ka dallim ndėrmjet dy pėrgjigjeve, madje nė vetė pyetjen e Musait (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi tė!) ka kundėrpėrgjigje ndaj tyre, sepse shikimi (i Zotit) sikur tė mos lejohet, atėherė nuk do ta kėrkonte atė njė profet nga tė dėrguarit e vendosur dhe meqė ai e kėrkoi, kjo tregon se kjo gjė lejohet.

Ndėrsa  argumentimi i tyre me fjalėn e Zotit tė Madhėruar:

 

“Atė nuk e arrin shikimi (i njerėzve)…” Enam 103

 

nuk mund tė merret si argument, sepse arritja tregon pėrfshirjen, ndėrsa mohimi i pėrfshirjes nuk tregon mohimin e shikimit. Kėshtu, ne e shikojmė qiellin, por nuk e pėrfshimė atė.

Allahu i Madhėruar thotė:

 

“Dhe kur u panė dy grupet, shokėt e Musait thanė: “Mė siguri na arritėn!” Ai (Musai) tha: “Kurrsesi, me mua ėshtė Zoti im, Ai do tė mė udhėzojė…” Shuara 61-62.

 

Musai nuk mohoi shikimin (e grupit tjetėr), por mohoi arritjen.

 

 



Pėrgatitėn: Poema nga Taha Shejbani    Komenti nga Husein es Serraxh     Pėrkthimi nga Naim Karaj     Redaktimi, korrektimi dhe pėrshtatja e poemės nga Erion Sula dhe Agim Muēani     Radhitja nė kompjuter nga Shkėlzen Budani     Recensuar nga Dr. Abdulaziz Muhamed al Abdulatif dhe Ekrem Avdiu     Botimi i parė: janar, 2005    Botimi i dytė: tetor, 2005    Publikimi i parė elektronik nga www.klubikulturor.com     Copyright: Autori