Poema e besimit

 
 

               

Fjala e autorit “Pėrjetėsisht i Fuqizuar, i Vetėm qė nė hershmėri”

     

     “Fuqizohet” do tė thotė Vetėmbahet nga kjo ka ardhur dhe emri i Tij “Fuqiplotė” qė ka kuptimin “i Vetėekzistueshėm” qė nuk ka nevojė pėr askėnd.

      “Nė hershmėri” do tė thotė qė nė “pėrjetėsi”. Kėshtu, kuptimi i saj ėshtė se Allahu i Madhėruar ėshtė cilėsuar qė nė pėrjetėsi me qėndrueshmėri dhe me tė gjitha cilėsitė e Tij tė plota dhe mosekzistenca e tyre ėshtė mangėsi. Gjithashtu Allahu i Madhėruar ėshtė i Pastėr nga tė gjitha mangėsitė dhe i Vetėm, si i tillė, askush nuk e shoqėron Atė nė gjithēa qė i takon vetėm Atij.

Me kėtė autori ka filluar tė sqarojė ēėshtjen e Emrave dhe Cilėsive tė Allahut tė Madhėruar, ndėrsa ne duke iu lutur Allahut tė na japė sukses do tė sqarojmė nė pėrgjithėsi akiden e pasuesve tė sunetit nė lidhje me kėtė ēėshtje.

Baza  e akides sė tyre ėshtė: pohimi i asaj qė ka pohuar Allahu pėr Vetveten nė librin e Tij, apo tė asaj qė ka pohuar i dėrguari i Tij pėr Tė, duke mos i pėrngjasuar dhe pėrshkruar ato, si edhe mohimi i gjithēaje tė cilėn Allahu e ka mohuar pėr Vetveten, apo ēdo gjėje qė ka mohuar i dėrguari i  Tij pėr Tė, duke mos i deformuar dhe i ndryshuar ato. Pra, besimi i tyre ėshtė pohim pa pėrngjasim e pa pėrshkrim dhe mohim pa deformim e pa ndryshim.

Fjala deformim (ta’til) nė gjuhė ka kuptimin zbrazje, boshatisje, siē ėshtė fjala e Allahut tė Madhėruar “…dhe pus i boshatisur”, domethėnė i zbrazėt, pa ujė dhe pavlerė. Apo siē ėshtė fjala e bidatēinjve qė kur u thuhet atyre: Allahu ėshtė i Ditur, thonė: Allahu nuk ėshtė i paditur. Ndėrsa ndryshimi (tahrif) ėshtė animi i Emrave dhe Cilėsive tė Allahut nga kuptimet e tyre reale nė kuptime tė tjera, qė nuk kuptohen vetėm se me argumente, si keqinterpretimi i Dorės nė fuqi. Ndėrsa pėrngjasimi (teshbih) ėshtė tė krahasohet Allahu me krijesat e Tij, siē kanė vepruar disa bidatēinj duke e krahasuar me njė person tė ulur mbi fron, larg tė metave qoftė Ai. Pėrshkrimi (tekjif) ėshtė qė t’i pėrshkruash Allahut mėnyrė ose formė, dhe qėllimi nuk ėshtė se Ai nuk ka formė, por tė largohemi nga pėrfytyrimi sepse imagjinata jonė nuk e arrin njė gjė tė tillė.

Tė parėt tanė tė ndershėm besojnė se ēdo lloj pėrngjasimi, pėrshkrimi, deformimi, dhe ndryshimi konsiderohet mohim nė Emrat dhe Cilėsitė e Allahut. Allahu i Madhėruar thotė:

 

“Allahu ka Emrat mė tė bukur, prandaj luteni Atė me to, e largohuni prej atyre qė bėjnė shtrembėrime (mohojnė) nė Emrat e Tij. Ata do tė shpėrblehen pėr atė qė vepruan” Araf 180.

 

Kjo tregon se njerėzit ndahen nė dy lloje: vėrtetues dhe mohues. Vėrtetues janė ata tė cilėt pohojnė Emrat dhe Cilėsitė ashtu siē Allahu ka pėrshkruar me to Vetveten, duke mos e pėrngjasuar Atė dhe duke mos i deformuar ato nga kuptimi i tyre.

Ndėrsa mohuesit janė ose pėrngjasues ose deformues.

Akidja e selefėve bazohet nė Fjalėn e Allahut tė Madhėruar:

 

“Asgjė nuk ėshtė i ngjashėm me Tė. Ai ėshtė Dėgjuesi, Shikuesi.” Shura-11.

 

duke pohuar kėshtu Cilėsitė e Tij dhe mohuar pėrngjasimin me ēdo krijesė. Nga ky ajet ata kanė nxjerrė dy rregulla tė rėndėsishme:

E para: Tė folurit pėr Cilėsitė ėshtė i njejtė me tė folurit pėr Qenien. Kjo do tė thotė se ēdo kush qė i pohon Allahut njė Qenie tė Shenjtė, e cila nuk i pėrngjason asnjė qenie tjetėr, duhet qė t’i pohojė Atij edhe Cilėsi tė shenjta qė nuk u pėrngjasojnė cilėsive tė krijesave, sepse qenia njihet vetėm nėpėrmjet cilėsive.

E dyta: Pohimi i disa Cilėsive, kėrkon pohimin e Cilėsive tė tjera nė tė njėjtėn mėnyrė. Pra, ashtu siē Allahu i Madhėruar nuk ka shembull tė ngjashėm nė Dijen e Tij, Aftėsinė e Tij, Dėshirėn e Tij, po ashtu nuk ka shembull tė ngjashėm as edhe nė Zemėrimin e Tij, Zbritjen e Tij apo nė Ardhjen e Tij, etj.

 



Pėrgatitėn: Poema nga Taha Shejbani    Komenti nga Husein es Serraxh     Pėrkthimi nga Naim Karaj     Redaktimi, korrektimi dhe pėrshtatja e poemės nga Erion Sula dhe Agim Muēani     Radhitja nė kompjuter nga Shkėlzen Budani     Recensuar nga Dr. Abdulaziz Muhamed al Abdulatif dhe Ekrem Avdiu     Botimi i parė: janar, 2005    Botimi i dytė: tetor, 2005    Publikimi i parė elektronik nga www.klubikulturor.com     Copyright: Autori